Dünyadaki üç büyük ervahtan biri olarak kabul edilen Aksaray’daki Ervah Kabristanlığı, 7 bin evliyanın kabrine ev sahipliği yapıyor.
Aksaray’da hicri takvime göre 650 yılında ilk mezarla birlikte defin işlemlerinin yapılmaya başlandığı Ervah Kabristanlığı, köklü tarihiyle Selçuklular’dan günümüze kadar ebediyete irtihal edenlerin kabirlerine ev sahipliği yapıyor. Başta Somuncu Baba Hazretleri olmak üzere Cemaleddin-i Aksaray-i Hazretleri gibi 7 bin evliya Aksaray Ervah Kabristanlığı’nda metfun bulunuyor. Kabristana defalarca nur indiği söylenirken, Evliya Çelebi Seyahatname’sinde Aksaray’ı “evliyalar şehri” olarak tanıtıyor. Sıklıkla ziyaret edilen kabristan kentin tarihi ve doğal güzelliklerini gezen yerli ve yabancı turistlerin de uğrak noktası oluyor. Selçuklu döneminde Aksaraylıların “Bir yerin şerefi orada ikamet edenlerden gelir” denilerek “Şerefü’l mekan bi’l-mekin” sözleriyle övüldüğü biliniyor. Medine-i Münevvere, Şam ve Aksaray’da var
Aksaray’ın tarihi kayıtlarda Dar-ül İlim, Dar-üz Süleha, Dar-üz Zafer olarak ifade edildiğini belirten Aksaray İl Kültür ve Turizm Müdürü Mustafa Doğan, “Salihler şehri Aksaray’da Evliya Çelebi’nin ifadesine göre başta Rum ve irfan ehlinin başı Somuncu Baba Hazretleri olmak üzere 7 binden ziyade evliyanın olduğu ifade edilir. Nice defa Ervah bölgesine nur indiğini kendi seyahatnamesinde ifade eder. Ervah, ruhlar evi, ruhlar mekanı olarak ifade ediliyor. Dünyada üç büyük ervahın olduğu söylenir. Bunlardan bir tanesi Medine-i Münevvere’de, birisi Şam’da, biri de Anadolu diyarı Aksaray’da bulunan Ervah Kabristanlığı’dır. Ervah Kabristanlığı’na Selçuklular’dan beri defin yapılıyor. Şu anda Aksaray’da bu alanın da düzenlenmesiyle beraber Somuncu Baba Külliye ve Müzesi’nin bulunduğu yeri her yıl binlerce yerli ve yabancı turist ziyaret ediyor. Aksaray’ın tarihi ve doğal güzelliklerini ziyaret edenler Ervah Kabristanlığı’na da uğruyor. Buradaki büyüklerimizi ziyaret ediyorlar. Bu açıdan baktığımızda Aksaray gerçekten tüm kaynaklarda da ifade edildiği gibi Kubbetü’l-İslam, Dar-ül İlim, Dar-üz Süleha, Dar-üz Zafer gibi isimlerle anılan mümtaz şehirlerimizden birisidir. Dolayısıyla bu içerisinde bulunduğumuz yer Aksaray’da manevi havayı teneffüs edeceğimiz çok özel alanlardan bir tanesidir. Aksaray’da Selçuklular’dan bu yana ilk olarak hicri 650 yılından itibaren ilk mezarın bu bölgede olduğu söylenir” dedi.