İRAN: “BOĞAZDAN GEÇİŞİ BİZ BELİRLERİZ”

Ortadoğu’da tansiyon yeniden yükselirken, İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü artırması uluslararası deniz ticaretini tehdit ediyor. ABD ile İran arasında ilan edilen ateşkese rağmen bölgede çatışma ve karşılıklı suçlamalar sürüyor.

Güvenlik uzmanı Johannes Peters’e göre İran, uzun yıllardır ABD ile olası bir çatışmaya hem askeri hem de stratejik olarak hazırlanmış durumda. Peters, “İran bu konuda daha güçlü bir pozisyonda. Boğazdan kimin, nasıl geçeceğine fiilen Tahran karar veriyor” değerlendirmesinde bulundu.

İranlı yetkililer de, Hürmüz Boğazı’ndan geçecek gemilerin önceden İran Devrim Muhafızları ile koordinasyon sağlaması gerektiğini açıkladı. Ayrıca bölgede mayın tehlikesine dikkat çekildi.

ATEŞKES İLAN EDİLDİ AMA SALDIRILAR SÜRÜYOR

Washington ve Tahran yönetimleri iki haftalık bir ateşkes ilan ettiklerini duyurdu. Ancak Körfez ülkeleri, ateşkese rağmen saldırıların devam ettiğini bildirdi. İran’a ait olduğu öne sürülen bazı insansız hava araçlarının engellendiği açıklandı.

İran Meclis Başkanı Mohammad Bakır Kalibat ise ABD’yi ateşkesi ihlal etmekle suçladı. Kalibat, üç temel ihlali şöyle sıraladı:

·       Lübnan’da çatışmaların durmaması

·       İran hava sahasında tespit edilen insansız hava aracı

·       ABD’nin İran’ın uranyum zenginleştirme hakkını tanımaması

Kalibat, “Daha müzakereler başlamadan anlaşma zemini açıkça ihlal edildi” ifadelerini kullandı.

ABD: “KABUL EDİLEMEZ”

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma girişimlerinin “tamamen kabul edilemez” olduğunu açıkladı. ABD Başkanı Donald Trump ise boğazın hiçbir kısıtlama ve ücret olmaksızın uluslararası deniz trafiğine açılmasını talep etti.

Trump yönetimi, ateşkesi bir başarı olarak sunarken uzmanlar, anlaşma şartlarının büyük ölçüde İran tarafından belirlendiğine dikkat çekiyor.

STRATEJİK BOĞAZ, KÜRESEL RİSK

Hürmüz Boğazı, dünya enerji arzı açısından kritik öneme sahip. Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz taşımacılığının yaklaşık yüzde 20’si bu dar su yolundan geçiyor.

Bu nedenle bölgede yaşanan her gelişme, yalnızca Ortadoğu’yu değil, küresel ekonomiyi de doğrudan etkiliyor.

SON DURUM

·       İran, boğaz geçişlerini fiilen kontrol altında tutuyor

·       ABD, serbest geçiş talebinde ısrarcı

·       Ateşkes kırılgan ve ihlal iddiaları artıyor

·       Bölgedeki askeri ve ticari risk sürüyor

Uzmanlara göre önümüzdeki günlerde Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler, hem enerji piyasalarının hem de uluslararası siyasetin yönünü belirleyecek.

 

HABERİ SİTEDEN OKU...