Bugün alelade bir şey yapmayı hedeflemek nasıl olurdu? En iyisini, kusursuzunu değil, aleladesini. Neden alelade, çünkü yaratıcılığın sırrı bu kelimede gizli. Mükemmel her zaman kaygı yaratır ve kaygı, yaratıcılığın düşmanıdır. Kaygı varsa yeni bir fikir yeşermez. Yaratıcılık aleladelikle zıt kavramlar gibi görünse de bugün size bir pencere açmak isterim. Alelade olmayı hedefleyerek bir işe başlasanız kim bilir ne kadar özgür hissederdiniz. Nasılsa en iyisini yapmayacağım. Nasılsa sıradan bir iş ortaya koyacağım, diyerek o işe başlamanız hızlanabilir. Alelade işlerde bir sır gizlidir. Kolaylık. O tür işler kolayca yapılır. Hiç özenilmeden. Sonuç ise çoğunlukla beklediğinizden iyidir. Bunu yaşamışsınızdır, birden aklınıza düşen bir kek yapma kararı ile misafirlere kek yapma arasında anlamlı bir fark olduğuna eminim. Misafire yapılan alelade olan gibi kabarmaz. Çünkü mükemmel olsun istemişizdir. Mükemmel tarifte eksik malzeme aleladeliktir.
Çocuk kitaplarında çok anlatılan bir konudur bu. Ve yetişkinlere de iyi gelen kitaplardır bunlar. Hata yapılan resimler, öylesine çizilen noktalar, hayal ürünü basit oyunlar, alelade olmasını kabul edemeyip farklı olmaya çalışan ama sonunda kendiyle barışan karakterler. Yaratıcı drama çalışmalarında da çok önemlidir alelade. Kimsenin aferin almayacağı, kimsenin zorlanmayacağı, basit yönergelerle başlar atölyeler. Bir etkinlik önerilir mesela okulun ilk günü, evet oyunu. Bir çocuk parmağıyla çemberde birini işaret eder. O kişi evet der ve yer değiştirirler. Alelade bir oyun. Hiçbir hedefi yok gibi görünür, ama çok önemli bir hedefi vardır. Oyunda her şey çok kolaydır aleladedir, rahat ol, mesajı verir okulun ilk gününde gergin olan çocuklara. Rollerle çalışmaya başladığımızda güzel ve özel olmaktan uzak; saçmalayan, hata yapan, sıradan roller verilir. Hatta bir resim yapmaya niyetlendiğinizde bir gül resmi ile başlamanız önerilmez. Önce karalama yaparak başlamak, aleladelik ile temas etmek önemlidir. Çünkü sinir sistemimiz alarma geçerse yaratıcılığımız çalışmaz. Önce güvende hissetmek, sonra adım adım kendi özgün yolumuzu bulmak önemlidir. Bu noktada alelade işler yapıp defalarca benzer şeyleri tekrar etmenin insana cesaret kazandırdığını söyleyebiliriz. Mükemmele giden yol, aleladelik taşlarıyla döşenir.
Günümüzde alelade büyütülen çocuklar giderek azalıyor. Eskiden daha sakindi ebeveynler. Şimdi hepimizin çocukları özel. Bir de yeni tanılar icat edildikçe özel çocuk kavramı giderek aleladelikten uzaklaşıyor. Ben her çocuğun biricik olduğunu düşünürüm. Bunu hem eğitmen olarak hem yazar olarak bu şekilde dikkate alarak çalışırım. Ama bu özel çocuk kavramından çok uzaktır. Her çocuk biricik bir ilgi ve ona özel bir tutumu hak eder ve bu şekilde davranılmalıdır. Ama bu, aleladeliğin zıttı değildir. Alelade olan, onun bir çocuk olması, hayatı öğreniyor olması, meraklı olması, kendi biricik özelliği ile merak uyandırması. Bunu kabul ettiğimizde tüm çocuklar çocuk olarak alelade olurlar. Kimsenin biriciği değillerdir. Bu şekilde davranmayarak aslında çocukların sosyal ortamlarda zorlanmasına da sebep oluyoruz. Anaokulunda çalışırken okuldaki ilk günü olan bir çocuk beni çok düşündürdü. Dönemin ortasında dahil olmuştu okula. 4-5 yaş grubundaydı. Çocuğun yaşadığı şok, kendini kelimelerle anlatabilseydi şöyle dile gelirdi herhalde: Nasıl yani, buradaki diğer çocuklarla aynı şekilde mi davranacaksınız bana? Ben de mi oturacağım onlar gibi? Buradaki her şey benim değil mi? Onlarla mı paylaşacağım? Canım istediğinde çıkıp gidemeyecek miyim şu kapıdan? Nasıl olur? Bu dünyada bir tek ben yok muydum? Siz ve sizin ihtiyaçlarınız da nereden çıktı? Ben alelade bir çocuk muyum sadece?
Özel ve mükemmel olmak övüldükçe aleladenin kıymeti de azalıyor. Alelade olmak neredeyse normal olmak gibiyken sanki kendimizi ortaya koymada düşük bir ölçü birimi gibi algılanabiliyor. Aleladenin tanımını vasatla karıştırmadan, yeni bir çerçeve ile ele alalım. Alelade, bizi birbirimize yakınlaştıracak olan, hepimize tanıdık hissettirecek, çabasız, kolaylıkla, akışta yaşayabilmenin neşesini getirsin bize. Alelade bir hayat, hepimizi rahatlatsın. Kimse kimseyle yarışa girmesin, her şey olması gerektiği gibi, olması gerektiği kadar olsun. Alelade bir şekilde. Bugün aleladelikle kucaklaşalım. Zaten aleladelik hep kazanacaktır, ama eğer yarışma sonuca değil, sürece göre yapıldıysa.