Tokat’ın Reşadiye ilçesinde dünyaya gelen, Türkiye’nin ve Türk dünyasının önde gelen akademisyen ve düşünce insanlarından Prof. Dr. Hilmi Demir hayatını kaybetti. İslam düşüncesinden Mâtürîdîliğe, radikalleşmeden terörizm ve güvenlik çalışmalarına uzanan geniş bir alanda önemli çalışmalara imza atan Demir’in vefatı büyük üzüntüye neden oldu.
1969 yılında Tokat’ın Reşadiye ilçesinde dünyaya gelen Prof. Dr. Hilmi Demir, eğitim hayatının ardından Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nden mezun oldu. Akademik kariyerine 1994 yılında başlayan Demir, yüksek lisans ve doktora çalışmalarını Ankara Üniversitesi bünyesinde tamamladı. 2002-2003 yıllarında Kırgızistan’da Oş Devlet Üniversitesi’nde görev yapması, akademik çalışmalarının Türk dünyasıyla buluştuğu önemli dönemlerden biri oldu. 2009 yılında doçent, 2014 yılında ise profesör unvanını aldı.
Mâtürîdî düşüncenin günümüze taşınmasına önem verdi
Prof. Dr. Hilmi Demir’in akademik çalışmalarının önemli başlıklarından biri Mâtürîdîlik oldu. İmam Mâtürîdî’nin düşünce dünyası, Hanefî-Mâtürîdî gelenek ve bu düşünce mirasının günümüz meseleleri karşısındaki yeri üzerine çalışmalar yürüttü. Mâtürîdî mirasa ait yazma eserlerin gün yüzüne çıkarılması ve yayımlanması gerektiğini de çeşitli dönemlerde gündeme taşıdı.
Demir’in çalışmaları yalnızca klasik İslam düşüncesiyle sınırlı kalmadı. Radikalizm, Selefilik, İslami hareketler, dinî farklılaşma, mezhep çatışmaları ve IŞİD gibi konular, akademik uzmanlık alanlarının merkezinde yer aldı. Özellikle dinî yapıların radikalleşme süreçleri ve aşırılıkçı ideolojilerin nasıl ortaya çıktığı üzerine yaptığı çalışmalarla tanındı.
Terör ve radikalleşmeyle mücadele alanında da görev yaptı
Prof. Dr. Hilmi Demir’in akademik birikimi, sahadaki güvenlik çalışmalarına da yansıdı. Biyografilerinde yer alan bilgilere göre terör ve radikalleşme uzmanı olarak üç yıl Terörle Mücadele Dairesi’nde resmî görevle çalıştı. Bu tecrübe, onun radikalleşme ve terör örgütlerinin ideolojik yapılanmalarına ilişkin çalışmalarına farklı bir boyut kazandırdı.
Demir, radikalleşmenin yalnızca bir güvenlik meselesi olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çeken isimlerden biriydi. Çalışmalarında meselenin dinî, toplumsal ve ideolojik boyutlarını da ele aldı; Selefi yapılanmalar ve mezhep temelli çatışmalar üzerine değerlendirmelerde bulundu.
Türkiye’den Orta Asya’ya uzanan bir akademik yolculuk
Uzun yıllar Hitit Üniversitesi’nde görev yapan Prof. Dr. Hilmi Demir, 2023 yılından itibaren TOBB ETÜ Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü’nde çalışmalarını sürdürdü. Üniversitenin akademik kadro sayfasında araştırma alanları Mâtürîdîlik, İslami hareketler, radikalizm, Selefilik, dinî farklılaşma, mezhep çatışmaları ve IŞİD olarak sıralanıyordu.
Aynı zamanda TEPAV bünyesinde Bölge Çalışmaları Program Danışmanlığı yapan Demir, Ortadoğu ve Orta Asya Araştırmaları Enstitüsü Direktörlüğü görevini de yürüttü. 2024 yılında kurulan Uluslararası Radikalizm Gözlemevi’nin başkanlığını üstlendiği de biyografisinde yer aldı.
Türk Ocakları Çorum Şubesi’nin Kurucu Başkanı olan Demir, akademisyen kimliğinin yanında Türk düşünce ve kültür hayatının meseleleriyle de yakından ilgilendi. Tokat’ın Reşadiye ilçesinden başlayan hayat yolculuğu; Ankara’dan Çorum’a, Kırgızistan’dan Türk dünyasının düşünce coğrafyasına uzandı.
Prof. Dr. Hilmi Demir’in vefatıyla Türkiye ve Türk dünyası; Mâtürîdî düşünce, İslami hareketler ve radikalleşme alanlarında uzun yıllar çalışan önemli bir akademisyen ve mütefekkiri kaybetti.
Prof. Dr. Hilmi Demir’e Allah’tan rahmet; ailesine, yakınlarına, öğrencilerine, meslektaşlarına, sevenlerine, Türkiye’ye ve Türk dünyasına başsağlığı diliyoruz. Mekânı cennet, ruhu şad olsun.