Uluslararası insan hakları örgütü Amnesty International tarafından yayımlanan son rapora göre, 2025 yılında dünyada gerçekleştirilen idamların sayısı son 40 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Raporda, en az 17 ülkede toplam 2 bin 707 kişinin idam edildiği belirtilirken, bu rakamın bir önceki yıla göre yüzde 78 artış gösterdiği vurgulandı. Böylece dünya genelindeki infaz sayısı 1981’den bu yana görülen en yüksek düzeye çıktı.
İran ve Suudi Arabistan İlk Sıralarda
Rapora göre idamların büyük bölümü birkaç ülke tarafından gerçekleştirildi. Özellikle Iran, en az 2 bin 159 infaz ile listenin başında yer aldı. Uzmanlar, İran yönetiminin idam cezasını yalnızca suçlarla mücadele amacıyla değil, aynı zamanda muhalif sesleri susturmak ve toplum üzerinde korku oluşturmak için kullandığını belirtiyor.
Saudi Arabia ise en az 356 idamla dikkat çekti. Bu infazların önemli bölümünün uyuşturucu suçlarıyla bağlantılı olduğu ifade edildi. İnsan hakları kuruluşları, uyuşturucu suçları nedeniyle verilen ölüm cezalarının uluslararası hukuk standartlarıyla çeliştiğini savunuyor.
Dünyanın en fazla idam gerçekleştiren ülkesi olarak gösterilen China hakkında ise kesin verilere ulaşılamıyor. Çünkü ülkedeki idam istatistikleri devlet sırrı kapsamında tutuluyor.
Uyuşturucu Suçları Öne Çıkıyor
Raporda dikkat çeken bir diğer unsur ise infazların yaklaşık yarısının uyuşturucu bağlantılı suçlardan kaynaklanması oldu. Uluslararası hukuk uzmanları, ölüm cezasının bu tür suçlar için uygulanmasının insan hakları ilkelerine aykırı olduğunu belirtiyor.
Umut Veren Gelişmeler de Var
Tüm olumsuz tabloya rağmen bazı ülkelerde olumlu gelişmeler yaşandı. Dünya genelinde ülkelerin üçte ikisinden fazlası ölüm cezasını ya tamamen kaldırdı ya da fiilen uygulamıyor.
United States’nde idam sayısı 47’ye yükselse de, Alabama eyaletinde 1976’dan bu yana ilk kez siyahi bir ölüm mahkûmunun affedilmesi dikkat çekti.
Ayrıca Gambia ve Vietnam bazı suçlar için ölüm cezasını kaldırarak reform yönünde adım attı.
Uzmanlara göre tüm bu gelişmeler, ölüm cezasına karşı küresel mücadelenin sürdüğünü ve insan hakları savunucularının baskılar karşısında çalışmalarına devam ettiğini gösteriyor.
