ABD Başkanı Donald Trump ile Avrupa liderleri arasındaki gerilim giderek tırmanıyor. Son olarak Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile yaşanan kriz, Avrupa Birliği’nin Washington ile ilişkilerinde yeni bir döneme girildiğine işaret ediyor. Uzmanlara göre artık Avrupa’da Trump ile “sorunsuz ilişki” yürütebilen neredeyse hiçbir lider kalmadı.
Daha önce Giorgia Meloni, Pedro Sánchez ve Emmanuel Macron gibi isimlerle de anlaşmazlıklar yaşayan Trump, son olarak Merz’i hedef aldı. Uzun süre ABD ile en güçlü bağlara sahip Avrupalı liderlerden biri olarak görülen Merz’in de bu listede yer alması dikkat çekti.
AVRUPA İLE İLİŞKİLERDE KOPUŞ
Trump, geçmişte Avrupa Birliği ve NATO’ya yönelik sert eleştirilerde bulunmuştu. Buna rağmen bazı Avrupa liderleriyle kurduğu görece istikrarlı ilişkilerin kıta genelinde olumlu etkiler yaratabileceği düşünülüyordu. Ancak son gelişmeler bu beklentiyi ortadan kaldırdı.
İtalya Başbakanı Meloni, Trump’ın Papa Leo XIV hakkındaki sert açıklamalarının ardından ABD Başkanı’ndan açık şekilde uzaklaştı. Ayrıca İran politikası ve İsrail’in Filistin’e yönelik tutumunu da eleştiren Meloni, bir savunma anlaşmasını askıya aldı.
İspanya Başbakanı Sánchez ise uzun süredir ABD’nin Orta Doğu politikalarına yönelik eleştirileri nedeniyle Trump’ın hedefindeydi. Fransa Cumhurbaşkanı Macron da özellikle Davos World Economic Forum sırasında ABD-Avrupa ilişkilerindeki kopuşa dikkat çekerek Trump’la karşı karşıya geldi.
SIRA MERZ’E GELDİ
Son olarak Trump’ın öfkesinin hedefi Almanya oldu. ABD Başkanı, Avrupa’dan ithal edilen otomobil ve kamyonlara yeni gümrük tarifeleri uygulanacağını duyururken, Almanya’daki 35 bin ABD askerinden 5 bininin geri çekilebileceğini açıkladı.
Uzmanlara göre bu adım, yalnızca ekonomik değil aynı zamanda stratejik bir mesaj içeriyor.
“AÇIK BİR MESAJ”
ABD ve dış politika uzmanı Christian Lammert, gelişmeleri “doğrudan güvenlik politikası sonucu” olarak değerlendirdi. Lammert, Merz’in İran savaşı konusundaki eleştirileri ile asker çekme kararı arasında açık bir bağ bulunduğunu belirtti.
Bu durumun Almanya için ciddi sonuçlar doğurabileceğini ifade eden Lammert, “Askerlerin çekilmesi Almanya’nın askeri güvenlik garantisini ve uluslararası pazarlardaki ağırlığını zayıflatır” dedi. Ayrıca ABD’nin gelecekte Berlin’i devre dışı bırakarak karar alabileceği uyarısında bulundu.
AVRUPA’YA “BASKI STRATEJİSİ”
Yeni gümrük tarifeleri ise doğrudan Merz ile yaşanan krizden bağımsız görülse de aynı stratejinin parçası olarak değerlendiriliyor. Lammert’e göre Trump, Avrupa’ya karşı sistematik bir baskı politikası yürütüyor.
Bu yaklaşımın temelinde, ABD politikalarına uyum göstermeyen liderlerin kamuoyu önünde hedef alınması yatıyor. Uzmanlar, Trump’ın “önce itibarsızlaştır, sonra dayat” yöntemini benimsediğini ifade ediyor.
“YAKINLIK DA ÇÖZÜM OLMADI”
Öte yandan bazı uzmanlara göre Avrupa liderlerinin Trump’a daha uyumlu davranması da çözüm olmayacaktı. Uluslararası ilişkiler uzmanı Klemens Fischer, son döneme bakıldığında hem eleştirel hem de uyumlu liderlerin benzer şekilde hedef haline geldiğini vurguladı.
Fischer, “Ne Merz’in uyumlu yaklaşımı ne de Meloni’nin Trump’a yakın duruşu Avrupa lehine kalıcı sonuçlar doğurdu” değerlendirmesinde bulundu.
AB İÇİN YENİ DÖNEM
Gelişmeler, Avrupa Birliği için kritik bir soruyu gündeme getiriyor: Washington ile güçlü kişisel ilişkiler olmadan transatlantik iş birliği nasıl sürdürülecek?
Uzmanlara göre mevcut tablo, AB’nin savunma, ekonomi ve dış politika alanlarında daha bağımsız hareket etme ihtiyacını artırıyor. Avrupa’nın bundan sonraki süreçte ABD’ye karşı daha temkinli ve stratejik bir yaklaşım benimsemesi bekleniyor.
