Alevi-Bektaşi inancında önemli bir yere sahip olan Muharrem Matem Orucu, Hicri takvimin ilk ayı olan Muharrem ayının başlamasıyla birlikte idrak edilmeye başlandı. Kerbela’da yaşanan acı olayın anısını yaşatmak amacıyla tutulan oruç, 12 gün boyunca devam edecek.
Alevi inancında Muharrem Orucu, Hz. Muhammed’in torunu Hz. Hüseyin ile birlikte 72 kişinin Kerbela’da şehit edilmesinin yasını tutmak ve onların mücadelesini anmak amacıyla yerine getiriliyor. Bu nedenle oruç, yalnızca aç kalmayı değil, aynı zamanda manevi bir muhasebe ve yas sürecini de içeriyor.
Matem günleri boyunca Aleviler, Kerbela’da yaşanan susuzluğu ve zorlukları hissedebilmek amacıyla bazı kurallara uyuyor. Bu kapsamda canlı kurban kesilmiyor, et tüketilmiyor ve su içilmiyor. Eğlence içerikli etkinliklerden uzak durulurken, düğün ve nişan gibi kutlamalar da yapılmıyor. Ayrıca tıraş olmamak, süslenmemek ve kesici alet kullanmamak da matem geleneğinin bir parçası olarak uygulanıyor.
Gün doğumundan gün batımına kadar süren oruç, akşam saatlerinde açılıyor. Oruç açılırken genellikle su yerine çorba (şorva), süt veya benzeri sıvı gıdalar tercih ediliyor.
Aşure ile Son Buluyor
12 günlük matem orucunun ardından, yas döneminin sona erdiğini simgeleyen aşure hazırlanıyor. Farklı malzemelerin bir araya gelmesiyle yapılan aşure, birlik, beraberlik ve paylaşmanın sembolü olarak komşulara ve ihtiyaç sahiplerine dağıtılıyor.
Muharrem ayı, Alevi-Bektaşi inancının yanı sıra Sünni ve Şii geleneklerinde de manevi değeri yüksek dönemlerden biri olarak kabul ediliyor. İnanç önderleri, Muharrem ayının toplumda barış, kardeşlik, adalet ve dayanışma duygularını güçlendirmesi temennisinde bulunuyor.
