Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Al Jazeera’ya verdiği röportajda Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne (AB) üyeliğinin artık öncelikli bir hedef olmadığını açıkladı. Erdoğan, AB kapısının tamamen kapanmadığını belirtirken, Türkiye’nin üyeliğine ilişkin kararın bundan sonra Brüksel’in tutumuna bağlı olduğunu ifade etti.
Erdoğan, AB’nin Türkiye’yi kabul etmeyi sürdürmemesi halinde uzun vadede kaybedenin Avrupa Birliği olacağını savundu. Açıklama, Ankara ile Brüksel arasında uzun yıllardır devam eden ilişkiler açısından dikkat çekici bir söylem değişikliği olarak değerlendirildi.
Üyelik müzakereleri yıllardır ilerlemiyor
Türkiye ile AB arasındaki tam üyelik müzakereleri 2005 yılında resmen başladı. Ancak görüşmeler, özellikle hukuk devleti, demokrasi ve insan hakları konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle yıllardır fiilen ilerlemiyor.
Avrupa Komisyonu raporlarında Türkiye’de ifade özgürlüğü, yargı bağımsızlığı ve demokratik kurumların işleyişine ilişkin eleştiriler düzenli olarak yer alıyor. Muhalif siyasetçilere yönelik soruşturmalar ve özellikle eski İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu hakkındaki süreç de AB’nin Ankara’ya yönelik eleştirilerini yeniden gündeme taşıdı.
Türkiye 1999’dan bu yana aday ülke
Türkiye, 1999 yılından bu yana AB’ye aday ülke statüsünü koruyor. Ankara Anlaşması ise Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasındaki ilişkilerin temelini 1963 yılından bu yana oluşturuyor.
Buna rağmen Ankara-Brüksel ilişkileri son yıllarda üyelik sürecinden çok göç, güvenlik, ticaret ve ekonomik iş birliği gibi karşılıklı çıkar alanlarında yoğunlaşıyor. Özellikle Türkiye-AB göç mutabakatı, tarafların birbirine olan bağımlılığının önemli örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.
Erdoğan’ın son açıklamasıyla birlikte, Türkiye’nin AB üyeliğine yaklaşımında yeni bir dönemin işareti verildi. Ankara üyeliğin artık öncelikli olmadığını vurgularken, Brüksel ise Türkiye’nin üyelik perspektifinin ilerlemesi için demokratik ve hukuki reformların önemini koruyor.
Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki ilişkilerin bundan sonraki seyri ise hem Ankara’nın atacağı adımlara hem de Brüksel’in Türkiye’nin üyelik sürecine yönelik tutumuna bağlı olacak.
