Prim Gününü Tamamlayamayanlara Emeklilik Kapısı Açılıyor
SGK’dan Kısmi Emeklilik İmkânı
Emeklilik mevzuatında yapılan düzenlemeler, prim günü yetersiz olan sigortalılar için yeni fırsatlar sunuyor. Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) uygulamaları kapsamında, özellikle 1994, 2004 ve 2014 yıllarında sigorta girişi bulunan çalışanlar, belirli şartları yerine getirmeleri hâlinde 3600 ya da 2160 prim günüyle emeklilik hakkı elde edebiliyor.
Türkiye’de emeklilik sistemi, her yıl güncellenen kural ve şartlarla şekillenmeye devam ederken, bu durum birçok sigortalı için kafa karışıklığına yol açabiliyor. Ancak yapılan son düzenlemeler, tam prim gününü dolduramayanlar açısından erken ya da kısmi emeklilik gibi alternatif yolları da beraberinde getiriyor. Bu seçeneklerin başında ise 3600 prim günüyle emeklilik uygulaması geliyor.
Kısmi emeklilik nedir?
Kısmi emeklilik; yaş şartını yerine getirmiş ancak gerekli prim gün sayısını tamamlayamamış sigortalılara, daha düşük primle emekli olma imkânı tanıyan bir sistem olarak öne çıkıyor. Bu kapsamda, en az 10 yıl sigortalılık süresi ve 3600 prim gününü dolduran kişiler, belirlenen yaş sınırına ulaştıklarında emeklilik hakkı kazanabiliyor. Ancak bu hak, sigorta başlangıç tarihi ve sigortalılık statüsüne göre değişiklik gösterebiliyor.
3600 prim günüyle emeklilik şartları
Türkiye’de genel emeklilik için 5000 gün ve üzeri prim şartı aranırken, 3600 günle emeklilik belirli koşullara bağlı olarak mümkün olabiliyor. Buna göre:
- Kadın sigortalılar, 8 Eylül 1981’den önce sigorta girişleri varsa, 50 yaşını doldurduklarında 3600 prim günüyle emekli olabiliyor.
- Erkek sigortalılar için ise 8 Eylül 1976’dan önce sigortalı olmak ve 55 yaş şartını tamamlamak gerekiyor.
- 9 Eylül 1999’dan önce sigortalı olanlar için yaş şartı farklılaşıyor. Bu grupta kadınlar 58, erkekler ise 60 yaşında emeklilik hakkı kazanabiliyor.
15 yıl sigortalılık süresi şartı
EYT düzenlemesinin başlangıç tarihi olarak kabul edilen 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olanlar için yalnızca prim günü yeterli sayılmıyor. Bu kişilerin aynı zamanda en az 15 yıllık sigortalılık süresini de tamamlamaları gerekiyor.
Bağ-Kur’lular için prim gün sayısı daha yüksek
Kısmi emeklilikte SSK ve Bağ-Kur sigortalıları arasında önemli farklar bulunuyor. SSK’lılar 3600 prim günüyle kısmi emeklilik hakkı elde edebilirken, Bağ-Kur sigortalıları için bu süre 5400 prim günü olarak uygulanıyor.
Yurt dışındakiler bu uygulamadan yararlanabilir mi?
Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları, Türkiye’deki emeklilik sisteminden doğrudan değil, yurt dışı borçlanması yoluyla yararlanabiliyor. Yani kısmi emeklilik (3600 / 5400 gün) hakkı, ancak belirli koşullar sağlanırsa mümkün oluyor.
Hangi şartlarla mümkün?
Yurt dışındaki sigortalılar için temel şartlar şunlar:
- Türkiye’de sigorta başlangıcı olmalı
- Kısmi emeklilikte esas alınan tarih, kişinin Türkiye’deki ilk sigorta girişidir.
- Yurt dışında çalışmaya başlanan tarih, tek başına emeklilik başlangıcı sayılmaz.
- Yurt dışı süreleri borçlanılmalı
- Yurt dışında geçen çalışma veya ikamet süreleri, SGK’ya borçlanma yoluyla prim gününe çevrilebilir.
- Borçlanılan süreler, 3600 (SSK) ya da 5400 (Bağ-Kur) gün hesabına eklenir.
- SSK – Bağ-Kur ayrımı önemlidir
- Yurt dışı borçlanması yapanlar, genellikle Bağ-Kur (4/B) statüsünden emekli edilir.
- Bu durumda kısmi emeklilik için gereken gün sayısı 3600 değil, 5400 gün olur.
- Yaş ve sigortalılık süresi şartı aynen geçerli
- 8 Eylül 1999 öncesi girişliler için 15 yıl sigortalılık süresi şartı aranır.
- Yaş şartları (kadın 58 / erkek 60 gibi) yurt içi sigortalılarla aynıdır.
Özetle
- Yurt dışındakiler de kısmi emeklilikten yararlanabilir
- Ancak:
- Türkiye’de sigorta girişi olmalı
- Yurt dışı süreleri borçlanılmalı
- Çoğu durumda 5400 gün şartı geçerli
- Yaş ve sigortalılık süresi şartları değişmiyor
