ZÜRİH – İsviçre’nin Zürih Kantonu’nda başörtüsü tartışması yeni bir aşamaya taşındı. Zürih Kantonu Meclisi (Kantonsrat), 31 Ağustos 2026 tarihinde yapılan oylamada, kamuya ait okul ve anaokullarında başörtüsü kullanımının yasaklanması yönündeki öneriyi 87’ye karşı 82 oyla kabul etti.
Düzenlemenin hem öğretmenleri hem de öğrencileri kapsaması öngörülüyor. Ancak meclisin aldığı karar, yasağın hemen uygulanacağı anlamına gelmiyor. Zürih Kantonu Hükümeti’ne (Regierungsrat), söz konusu uygulamanın hayata geçirilebilmesi için iki yıl içinde anayasaya uygun bir yasal temel hazırlama görevi verildi.
İsviçre’de hukuki durum tartışmalı
İsviçre’de eğitim sistemi ve okullarda dini sembollerin kullanımına ilişkin düzenlemeler büyük ölçüde kantonların yetkisinde bulunuyor. Bununla birlikte, başörtüsü yasağının din özgürlüğü ve anayasal haklarla uyumu uzun süredir tartışma konusu.
İsviçre Federal Mahkemesi, 2015 yılında verdiği bir kararda, kamu okullarında öğrenciler için genel bir başörtüsü yasağının din özgürlüğüne yönelik kabul edilemez bir müdahale oluşturduğuna hükmetmişti.
Öğretmenler açısından ise hukuki durum farklı değerlendiriliyor. Federal Mahkeme’nin 1997 tarihli kararına göre, devletin dini tarafsızlığının korunması amacıyla ve orantılı olması şartıyla öğretmenlere yönelik başörtüsü yasağı prensip olarak mümkün kabul edilebiliyor.
İsviçre Federal Konseyi de 2025 yılında kamu okullarında çocukların başörtüsü takmasını genel olarak yasaklama yönündeki bir öneriye karşı çıkmıştı.
Siyasi partiler ikiye bölündü
Zürih’teki oylamada başörtüsü yasağı, özellikle sağ ve merkez sağ partilerin desteğini aldı. Yasağın savunucuları arasında SVP ve FDP öne çıktı.
Destekçiler, düzenlemenin kadın-erkek eşitliğini güçlendireceğini ve kamu okullarının dini açıdan tarafsızlığını koruyacağını savunuyor. Bu görüşe göre başörtüsü, kadınların ikincil konuma itilmesini savunan dini yorumların bir sembolü olarak değerlendiriliyor ve okulun bireyin özgürce gelişebileceği bir alan olma anlayışıyla bağdaşmıyor.
SP, Yeşiller ve Mitte ise yasağa karşı çıkıyor. Muhalif partiler, din özgürlüğü ve bireysel tercih hakkının korunması gerektiğini vurguluyor.
Yasağa karşı çıkanlar ayrıca, özellikle Müslüman kız çocuklarının okul ortamında dışlanabileceği ve toplumsal yaşama katılımlarının zorlaşabileceği uyarısında bulunuyor. Düzenlemenin kabul edilmesi halinde ise anayasal haklar açısından yeni hukuki mücadelelerin ve mahkeme süreçlerinin gündeme gelebileceği belirtiliyor.
Kararın önünde hukuki süreç var
Zürih Kantonu Meclisi’nin kararı, başörtüsü yasağı konusunda siyasi bir irade ortaya koysa da uygulamanın önünde önemli bir hukuki süreç bulunuyor. Kantonal hükümetin hazırlayacağı yasal düzenlemenin hem İsviçre Anayasası’na hem de mevcut Federal Mahkeme içtihadına uygun olması gerekecek.
Bu nedenle Zürih’teki karar, yalnızca kanton düzeyinde değil, din özgürlüğü, devletin tarafsızlığı ve eğitim hakkı arasındaki denge açısından İsviçre genelinde de yeni bir tartışmanın kapısını aralıyor.
