Mardin’in kıvrımlı yollarından yukarı doğru çıktığınızda, sizi zamanın başka türlü aktığı bir mekân karşılar: Yediler Manastırı. Diğer adıyla Mor Yuhanna Manastırı… Bu yapı yalnızca taş ve harçtan ibaret değildir; Mezopotamya’nın belleğini omuzlarında taşıyan bir sessizliktir.
Manastır, adını burada anılan yedi azizden alır. Rivayete göre bu azizler, inançları uğruna baskılara direnen ve sonunda bu topraklarda kutsal kabul edilen kişilerdir. Duvarların arasına sinmiş hikâyeler, ziyaretçisine yalnızca mimari bir güzellik değil, bir direniş ve sadakat anlatısı sunar. Her kemer, her oyma motif, geçmişle bugün arasında kurulmuş ince bir köprü gibidir.
Yediler Manastırı’nın bulunduğu konum, Mardin Ovası’na hâkim bir noktadadır. Bu hâkimiyet yalnızca coğrafi değildir; tarihsel olarak da bölgenin ruhuna tepeden bakan bir tanıklığı temsil eder. Gün batımında taşların rengi değişirken, insan kendini bir fotoğraf karesinin değil, bir romanın içinde hisseder. Sessizlik burada sıradan bir boşluk değil; düşünmeye davet eden bir dildir.
Yapının mimarisi Süryani taş işçiliğinin sade ama derinlikli örneklerini sergiler. Gösterişten uzak, fakat anlam yüklü… Bu yönüyle Yediler Manastırı, günümüz dünyasının gürültüsüne karşı duran bir sığınak gibidir. Modern insanın hızına karşı, taşın sabrını önerir.
Bugün manastır, aktif bir ibadet merkezi olmasa da kültürel miras olarak ayaktadır. Ziyaret edenler, sadece bir tarihi yapı gezmez; farklı inançların yüzyıllar boyunca bir arada var olabildiği bu coğrafyanın hoşgörü geleneğini de solur. Mardin’in çok katmanlı kimliği, en iyi bu tür yapılar üzerinden okunur.
Yediler Manastırı, bize şunu fısıldar: Her şehir, yalnızca yaşayanların değil, yaşamış olanların da evidir. Taşların dili vardır; yeter ki kulak verecek kadar yavaşlayalım. Ve bazen bir köşe yazısının yapabileceği en iyi şey, okuyucuyu hızdan alıp tarihin sessizliğine bırakmaktır.
