NATO Zirvesi öncesinde İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, ABD yönetimine Türkiye’ye F-35 savaş uçakları veya F110 savaş uçağı motorlarının satılmaması yönünde çağrıda bulundu. ABD televizyonuna konuşan Netanyahu, böyle bir adımın Orta Doğu’daki askeri dengeyi olumsuz etkileyebileceğini savundu.
Netanyahu, İsrail’in hava üstünlüğünün bölgesel güvenlik açısından kritik öneme sahip olduğunu belirterek, Türkiye’nin 2019 yılında Rus yapımı S-400 hava savunma sistemlerini satın almasının ardından F-35 programından çıkarıldığını hatırlattı. İsrail yönetimi, olası bir satışın ülkenin güvenlik çıkarlarını riske atabileceği görüşünü dile getiriyor.
Öte yandan Ankara, ABD Başkanı Donald Trump’ın NATO Zirvesi kapsamında gerçekleştireceği temasların, Washington ile ilişkilerde yeni bir sayfa açılmasına katkı sağlayabileceğini değerlendiriyor. Türkiye, milli muharip uçak projesi KAAN’da kullanılmak üzere F110 motorlarının tedarik edilmesini ve F-35 programına yeniden dahil olmayı hedefliyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, daha önce yaptığı açıklamalarda Türk Hava Kuvvetleri’nin modernizasyonunun öncelikleri arasında yer aldığını vurgulamıştı. ABD Başkanı Trump da geçmişte yaptığı değerlendirmelerde, savunma sanayii alanındaki olası kararların Erdoğan’ı “çok mutlu edebileceğini” ifade etmişti.
ABD yönetimi ise bir yandan İsrail’in güvenlik kaygıları, diğer yandan NATO müttefiki Türkiye ile ilişkiler arasında hassas bir denge kurmaya çalışıyor. Washington, Türkiye’yi 2019 yılında S-400 alımı nedeniyle F-35 programından çıkarmış ve Rus savunma sistemleri ile Batı teknolojisinin birlikte kullanılmasının güvenlik riski oluşturduğunu açıklamıştı.
Uzmanlara göre, Türkiye’ye F110 motorlarının satılması veya F-35 programına yeniden dahil edilmesi yönünde atılacak bir adım, İsrail başta olmak üzere bazı ABD müttefiklerinin tepkisini çekebilir. Buna karşılık olumsuz bir kararın ise Ankara-Washington hattındaki mevcut gerilimi sürdürme ihtimali bulunuyor.
ABD yönetiminin konuya ilişkin vereceği kararın, hem ikili ilişkiler hem de Orta Doğu’daki jeopolitik dengeler açısından önemli sonuçlar doğurabileceği değerlendiriliyor.
