Köln’ün eski Belediye Başkanı Fritz Schramma, 78 yaşında hayatını kaybetti. Geçtiğimiz yıl kansere yakalandığını kamuoyuna açıklayan Schramma, 2025’te Hristiyan Demokrat Birlik Partisi’nden (CDU) de ayrılmıştı.
Schramma’nın yaklaşık dokuz yıllık belediye başkanlığı dönemine önemli siyasi gelişmelerin yanı sıra, Köln’ü derinden sarsan iki büyük trajedi damgasını vurdu. Bunlardan biri 2009 yılında yaşanan tarihi şehir arşivinin çökmesi, diğeri ise göreve başlamasından yalnızca birkaç ay sonra oğlu Stephan’ı kaybetmesiydi.
Oğlunu yasa dışı sokak yarışında kaybetti
Schramma’nın oğlu Stephan, 31 Mart 2001 tarihinde Köln’ün Rudolfplatz meydanında meydana gelen trafik kazasında hayatını kaybetti. 31 yaşındaki Stephan Schramma, iki sürücünün yasa dışı sokak yarışı yaptığı sırada araçlardan birinin kalabalığın arasına dalması sonucu yaşamını yitirdi.
Oğlunun ölümünün ardından kısa süreliğine görevinden uzaklaşan Schramma, daha sonra çalışmalarına devam etti. Yıllar sonra verdiği bir röportajda, oğlunun kendisinin görevine devam etmesini isteyeceğini söylediğini aktardı.
“Stephan bizim için hep var, ancak artık yanımızda değil. Acı öylece geçmiyor. Biz bu kayıpla yaşamayı öğreniyoruz ve yaşanan kayıp zaman zaman yeniden hissediliyor” sözleriyle yaşadığı acıyı anlatan Schramma, ailesinin, inancının, çalışmalarının ve gönüllü faaliyetlerinin bu süreçte kendisine güç verdiğini ifade etmişti.
Schramma ve eşi Ulla, oğullarının ölümünden bir yıl sonra “Kölner Opferhilfe” adlı yardım kuruluşunu kurdu. Kuruluş, şiddet ve trafik kazalarının mağdurlarına destek ve danışmanlık sağlamayı amaçlıyordu. Schramma, bu girişimin oğlunun düşünceleriyle örtüştüğünü belirtmişti.
Köln’de dinler arası diyaloğa katkı
Fritz Schramma’nın siyasi mirası yalnızca belediye yönetimiyle sınırlı kalmadı. Köln’de farklı din ve inanç toplulukları arasındaki diyaloğun geliştirilmesine de önem verdi.
Köln Katolikler Komitesi’nin eski başkanı Hannelore Bartscherer, Schramma’nın ardından yaptığı değerlendirmede, onunla yürüttüğü çalışmaları “harika bir işbirliği” olarak nitelendirdi.
Bartscherer’e göre Schramma ile her konuda aynı görüşte olmasalar da ortak hedefleri, Köln halkı için daha iyi koşullar oluşturmak oldu. Konut, eğitim ve dini konuların yanı sıra, Köln’deki farklı inanç gruplarının bir araya gelmesi konusunda da birlikte çalıştıklarını belirtti.
Schramma döneminin önemli girişimlerinden biri de Dinler Konseyi’nin (Rat der Religionen) kurulması oldu. Schramma, Köln’de faaliyet gösteren farklı dini toplulukları aynı masa etrafında buluşturmayı amaçlayan bu oluşumun kurulmasına öncülük etti ve belediye başkanlığı döneminde toplantılara düzenli olarak başkanlık etti.
Bartscherer, “Schramma, Dinler Konseyi’ni kurdu. Bu onun için çok önemli bir konuydu” diyerek eski belediye başkanının bu alandaki rolüne dikkat çekti. Dinler Konseyi’nin bugün de faaliyetlerini sürdürdüğünü belirten Bartscherer, girişimin Köln için büyük bir kazanım olduğunu ifade etti.
Merkez Camii konusunda destek verdi
Schramma’nın belediye başkanlığı döneminde Köln’deki en önemli dini ve toplumsal tartışmalardan biri de Ehrenfeld’deki DİTİB Merkez Camii projesiydi. Schramma, caminin yapımını ve Köln’de Müslüman toplumun kent yaşamındaki yerini destekleyen isimlerden biri oldu.
Bartscherer de bu konuda Schramma ile aynı çizgide olduklarını belirterek, caminin yanı sıra merkezin Köln’de üstleneceği toplumsal ve dini görevler konusunda da birlikte hareket ettiklerini söyledi.
Arşiv faciası siyasi kariyerinin dönüm noktası oldu
Schramma’nın belediye başkanlığı döneminin en ağır sınavlarından biri ise 3 Mart 2009’da yaşanan Köln Şehir Arşivi binasının çökmesiydi. Felaketin ardından Schramma’nın kriz yönetimi yoğun eleştirilere maruz kaldı. Yaşanan tartışmaların ardından bir dönem daha belediye başkanlığına aday olmayacağını açıkladı.
Buna rağmen Schramma’nın Köln siyasetindeki mirası yalnızca bu krizle değerlendirilmedi. Kentte farklı dini topluluklar arasında diyaloğun geliştirilmesi, sosyal konulara verdiği önem ve oğlunun ölümünün ardından mağdurların hakları için yürüttüğü çalışmalar da onun kamu yaşamındaki önemli izleri arasında yer aldı.
Fritz Schramma, 78 yaşında hayatını kaybederken arkasında Köln’ün siyasi ve toplumsal tarihinde önemli bir dönem bıraktı. Onu yakından tanıyan Hannelore Bartscherer’in sözleriyle, Schramma’nın özellikle dinler arası diyalog alanında başlattığı çalışmalar bugün de yaşamaya devam ediyor.
