Arnavutluk’ta, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner ile bağlantılı olduğu belirtilen milyarlarca dolarlık lüks tatil köyü projesi, ülke genelinde protestolara yol açtı. Son günlerde başkent Tiran ve Zvërnec kıyı bölgesinde yoğunlaşan gösterilerde binlerce kişi, çevresel tahribat ve karar alma süreçlerindeki şeffaflık eksikliğine karşı sokaklara çıktı.
Göstericiler, hükümetin koruma altındaki doğal alanlarda yatırım projelerine onay vermesini eleştirirken, plastik flamingolar projeye karşı yürütülen kampanyanın sembolü haline geldi.
Çevrecilerden Narta Lagünü İçin Acil Uyarı
Tepki çeken yatırım planı, yerleşimin bulunmadığı Sazan Adası ile Zvërnec yakınlarındaki koruma altındaki Vjosa-Narta kıyı ekosistemini kapsıyor. Bölge; göçmen kuşlar, Akdeniz keşiş fokları ve deniz kaplumbağaları için kritik yaşam alanları arasında yer alıyor.
Başta PPNEA-BirdLife Albania olmak üzere çevre kuruluşları, projenin hassas ekosistemlerde geri dönülmesi mümkün olmayan zararlar oluşturabileceği uyarısında bulundu. Uzmanlar, tarihi kumul yapıları ve çam ormanlarının tehdit altında olduğunu belirtirken, bölgede çitlerin kurulması ve ağır iş makinelerinin kullanılmaya başlanmasının kamuoyundaki tepkileri daha da artırdığı ifade edildi.
Yerel basına yansıyan bilgilere göre, bazı protestocular ile özel güvenlik görevlileri arasında zaman zaman gerginlikler yaşandı.
Tartışmalı Düzenlemeler Yargının Gündeminde
Projeye yönelik eleştiriler yalnızca çevresel kaygılarla sınırlı kalmıyor. Arnavutluk’un Yolsuzluk ve Organize Suçlarla Mücadele Özel Savcılığı (SPAK), koruma altındaki alanlara ilişkin 2024 yılında yapılan yasal değişiklikler, arazi edinim süreçleri ve yatırımcılara gerçekleştirilen satış işlemleri hakkında inceleme başlattı.
Başbakan Edi Rama ise projeyi ülke ekonomisi açısından önemli bir yatırım ve istihdam kaynağı olarak savunuyor. Ancak protesto hareketinin temsilcileri, hükümetin diyalog çağrısını reddederek çalışmaların derhal durdurulmasını ve hukukun üstünlüğü ilkesine uygun hareket edilmesini talep ediyor.
Uzmanlar, yatırım projesine ilişkin tartışmaların önümüzdeki dönemde hem çevresel hem de hukuki boyutlarıyla Arnavutluk kamuoyunun gündeminde kalmaya devam edeceğini değerlendiriyor.
