Küresel enerji ticaretinin kalbi olarak görülen Hürmüz Boğazı’nda dikkat çeken bir gelişme yaşandı. İran yönetimi, belirli Çin gemilerinin boğazdan yeniden geçişine izin verdi. İran’ın “özel yönetim protokolleri” kapsamında verdiği izin, 28 Şubat 2026’dan bu yana büyük ölçüde kapalı olan stratejik su yolunda yeni bir dönemin işareti olarak değerlendiriliyor.
ABD ve İsrail’in İran topraklarına yönelik saldırılarının ardından başlayan kriz, dünya enerji piyasalarında ciddi sarsıntıya yol açmıştı. İran kaynaklarına göre şimdiye kadar yaklaşık 30 Çin gemisi, İran Devrim Muhafızları’nın gözetiminde Hürmüz Boğazı’ndan güvenli şekilde geçti.
Çin’den Kritik Diplomasi Hamlesi
Uzmanlara göre söz konusu geçiş izni, Pekin ile Tahran arasındaki “stratejik ortaklığın” somut bir göstergesi niteliğinde. Dünyanın en büyük enerji ithalatçılarından biri olan Çin, petrol ve doğalgaz tedarikinin önemli bölümünü Hürmüz Boğazı üzerinden sağlıyor.
Gelişme, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping arasında gerçekleşen görüşmenin hemen ardından geldi. İki liderin görüşmede, “Hürmüz Boğazı açık kalmalı” konusunda mutabakata vardığı bildirildi.
Pekin yönetiminin, artan bölgesel gerilim ortamında ekonomik çıkarlarını korumak amacıyla diplomatik etkisini devreye soktuğu değerlendiriliyor.
Enerji Krizi Derinleşiyor
İran Dışişleri Bakanı Seyyid Abbas Arakçi, yaptığı açıklamada Hürmüz Boğazı’nın, İran deniz güçleriyle koordinasyon sağlayan tüm ticari gemilere açık olduğunu belirtti. Arakçi ayrıca boğazdaki krizin sorumluluğunu ABD’ye yükledi.
Şubat ayından bu yana süren fiili kapanma nedeniyle Çin’in enerji ithalatında ciddi düşüş yaşanırken, küresel petrol ve doğalgaz piyasalarında da sert dalgalanmalar meydana geldi.
Öte yandan Perşembe günü Birleşik Arap Emirlikleri açıklarında bir geminin alıkonularak İran karasularına yönlendirildiği yönündeki haberler, bölgedeki güvenlik risklerinin sürdüğünü ortaya koydu.
Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gelişmelerin yalnızca bölgesel değil, küresel ekonomi ve enerji güvenliği açısından da kritik sonuçlar doğurabileceği görüşünde birleşiyor.
