Savaşi Kazandi, Seçimi Kaybetti: Trump'in İran Paradoksu

Donald Trump, hayatında ilk kez bir yenilgiyi kendi kararına bağladı.

"60 Minutes" röportajında, seçim gecesinde ve ertesi günkü açıklamalarında aynı cümleyi farklı şekillerde kurdu: "Largely true" / "Büyük ölçüde doğru."

Yani Başkan Yardımcısı JD Vance haklıydı.

Cumhuriyetçiler ara seçimleri kaybetti çünkü Amerikalılar İran savaşını sevmedi, benzin fiyatlarının artmasını sevmedi, İsrail'e verilen koşulsuz desteği sevmedi.

Trump bunu kabul ediyor.

Ama pişman değil.

"Yine olsa yine yapardım" diyor.

İşte tam da bu cümle, Amerikan dış politikasının önümüzdeki iki yılını şekillendirecek paradoksun ta kendisi.

1. Zafer ilan etti, ama savaşı bitiremiyor

Trump'a göre savaş kazanıldı. İran'ın nükleer altyapısı ve hava-deniz gücü kırıldı. Tahran anlaşma istiyor.

Ama savaş bitmiş değil. Sekiz aydır ortada ne tam bir ateşkes var, ne de imzalanmış bir anlaşma. Trump'ın "zafer kazandım" demesi, sahadaki gerçeği değiştirmiyor.

Çünkü artık masanın öbür tarafında, yenilgiyi kendi zaferi gibi okuyan bir İran var. Tahran'daki şahinler, Amerikan seçmeninin savaşa "hayır" demesini, kendi direniş stratejilerinin doğrulandığı şeklinde yorumluyor. Bu yüzden anlaşma için daha fazlasını istiyorlar, daha azını vermeye razılar.

Trump'ın "seçim olmasaydı anlaşmayı yapmıştık" sözü, aslında bu gerçeği itiraf ediyor: Seçim yenilgisi, İran'ın elini güçlendirdi.

2. Artık Kongre var

Trump, ilk iki yılındaki gibi rahat değil. Demokratlar hem Temsilciler Meclisi'ni hem Senato'yu aldı. Bu sadece iç politika için değil, dış politika için de bir dönüm noktası.

Pentagon'un Kongre'ye bildirdiği rakama göre savaşın maliyeti şimdiden 47.1 milyar dolar. Trump yönetimi 95 milyar dolarlık yeni bir finansman paketi istiyor. Artık bu parayı tek başına onaylatamayacak.

Yani bundan sonra her yeni askeri adım, Kongre'de bir pazarlığa dönüşecek. Trump'ın en sevdiği şey olan "tek başına karar veririm" dönemi, en azından İran konusunda kapandı.

3. Asıl kırılma kendi evinde

Bu hikâyenin en ilginç tarafı Demokratlar değil, Cumhuriyetçiler.

JD Vance, seçim gecesi X'e yazdığı uzun yazıda suçu açıkça savaşa attı: "Kaybetmemizin sebebi savaş."

Sonra seçmenin taleplerini tek tek sıraladı: Savaşı bitir, hayat pahalılığını düşür, Önce Amerika'ya dön, İsrail ile ilişkiyi değiştir.

Bu, sıradan bir öz eleştiri değil. Bu, 2028'in adaylık manifestosu.

Vance, Trump'tan ayrışarak kendi yolunu çiziyor. Trump'ın "Önce Amerika" dediği ama "Önce İsrail'in güvenliği için İran'ı vururum" dediği çelişkiyi, kendi tabanına anlatmaya çalışıyor.

Trump da bunun farkında. O yüzden bir yandan "savaşı ben başlattım, doğruydu" diyor, bir yandan da "artık tırmanmaya gerek yok" diyerek Vance'in tabanına göz kırpıyor.

4. Dış politika artık iç politikanın rehinesi

Amerikalılar İran'ı değil, benzin fiyatını konuştu. Reuters/Ipsos anketine göre seçmenin yüzde 55'i savaşın maliyetine değmediğini düşünüyor. Yüzde 62'si hayat pahalılığından Trump'ı sorumlu tutuyor.

Bu, Amerikan dış politikası için yeni bir dönemin başlangıcı: Artık bir savaş, sadece cephede değil, markette ve benzin istasyonunda da kazanılmak zorunda.

Trump bunu anladı. O yüzden 60 Minutes'ta söylediği en önemli cümle "Yine yapardım" değil, "Tırmandırmaya bakmıyorum" cümlesiydi.

Sonuç

Trump, İran savaşını bir pişmanlık olarak değil, pahalı ama gerekli bir karar olarak çerçeveliyor. Tarihin kendisini haklı çıkaracağını düşünüyor. Belki haklı çıkar, belki çıkmaz. Bunu tarih gösterecek.

Ama önümüzdeki iki yıl için tablo net:

Daha az bomba, daha çok ambargo.

Daha az tek taraflı karar, daha çok Kongre pazarlığı.

Daha az "İsrail için ne gerekiyorsa", daha çok "Amerika'ya ne kazandırıyor" sorusu.

Trump savaşı kazandığını düşünüyor.

Seçimi kaybettiğini kabul ediyor.

Asıl soru şu: Savaşı kazandığını düşünen bir lider, kaybettiği seçimin dersini gerçekten almış mıdır, yoksa sadece seçim kaybetmenin maliyetini mi hesaplıyordur?

Cevabı, önümüzdeki aylarda İran masasında göreceğiz.