Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü’nün (SIPRI) yayımladığı son rapor, dünyadaki nükleer silahlanma konusunda endişe verici bir tablo ortaya koydu. Rapora göre, küresel nükleer savaş başlığı sayısı 2025 yılı başındaki 12 bin 241 seviyesinden 2026 yılı başında 12 bin 187’ye geriledi. Ancak uzmanlar, toplam sayıdaki bu düşüşün yanıltıcı olabileceğine dikkat çekiyor.
SIPRI verilerine göre, askeri amaçlarla kullanılabilecek durumda bulunan nükleer savaş başlıklarının sayısı artarken, bunların binlercesi yüksek alarm seviyesinde tutuluyor. Bu durumun temel nedeni, ABD ve Rusya’nın eski ve kullanım dışı başlıkları envanterden çıkarması olurken, aynı zamanda tüm nükleer güçlerin cephaneliklerini modernize etmeye ve genişletmeye devam etmesi olarak gösteriliyor.
Çin’in Hızlı Yükselişi Nükleer Yarışı Kızıştırıyor
Dünyadaki dokuz nükleer güç olan ABD, Rusya, Birleşik Krallık, Fransa, Çin, Hindistan, Pakistan, Kuzey Kore ve İsrail’in nükleer modernizasyon programlarını hız kesmeden sürdürdüğü belirtiliyor.
Özellikle Çin’in dikkat çekici bir hızla cephaneliğini büyüttüğü vurgulanırken, Pekin yönetiminin on yılın sonuna kadar Rusya ve ABD ile benzer sayıda kıtalararası balistik füze kapasitesine ulaşabileceği değerlendiriliyor.
Öte yandan, ABD ile Rusya arasında stratejik silahları sınırlandıran Yeni START Anlaşması’nın Şubat 2026’da sona ermesi ve yerine yeni bir anlaşmanın gündemde olmaması, uluslararası güvenlik çevrelerinde kaygıları artırıyor. Uzmanlar, bu durumun silah kontrol mekanizmalarını zayıflatarak yeni bir nükleer silahlanma yarışını tetikleyebileceği uyarısında bulunuyor.
Avrupa’da Nükleer Caydırıcılık Tartışmaları Güçleniyor
Rusya-Ukrayna savaşı başta olmak üzere artan jeopolitik gerilimler, nükleer silahların ulusal güvenlik politikalarındaki rolünü yeniden gündeme taşıdı. Avrupa’da da nükleer caydırıcılık ve nükleer paylaşım konularındaki tartışmalar son dönemde yoğunluk kazandı.
Almanya ve Polonya’nın da aralarında bulunduğu bazı Avrupa ülkelerinin, NATO’nun ABD merkezli nükleer şemsiyesini tamamlayıcı nitelikte, Fransa ve Birleşik Krallık ile daha yakın iş birliği modellerine ilgi gösterdiği belirtiliyor.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Almanya ve Birleşik Krallık ile Avrupa’nın nükleer caydırıcılık kapasitesinin güçlendirilmesine yönelik görüşmeler yürütüldüğünü doğrularken, bu gelişme Avrupa güvenlik mimarisinde önemli değişimlerin habercisi olarak değerlendiriliyor.
Uzmanlardan Uyarı
SIPRI uzmanları, küresel ölçekte nükleer silah sayısındaki sınırlı düşüşe rağmen operasyonel kapasitenin artmasının ve modernizasyon çalışmalarının hızlanmasının, onlarca yıldır sürdürülen silahsızlanma çabalarını zayıflattığını belirtiyor. Uzmanlara göre, mevcut eğilim devam ederse dünya yeni ve daha tehlikeli bir nükleer rekabet dönemine girebilir.
