Macaristan’da 16 yıldır iktidarda olan Başbakan Viktor Orban’ın siyasi geleceği, bu Pazar yapılacak genel seçimlerle birlikte ciddi biçimde sarsılabilir. Kamuoyu yoklamaları, Orban’ın liderliğini yaptığı Fidesz partisinin, Peter Magyar’ın öncülüğündeki Tisza Partisi’nin gerisinde kaldığını gösteriyor. Avrupa başkentleri ve Washington tarafından yakından izlenen seçimler, ülkenin yönünü belirleyecek kritik bir dönemeç olarak değerlendiriliyor.
Siyasete sürpriz yükseliş
1981 doğumlu olan Peter Magyar, hukuk eğitimi almış ve kariyerinin bir bölümünü Brüksel’de geçirmiş bir isim. Orban’a yakın bir çevreden gelen Magyar, geçmişte devlet kurumlarında üst düzey görevlerde bulundu. Çocukluk yıllarında odasında Orban’ın fotoğraflarını bulundurduğunu anlatan Magyar, uzun süre kamuoyunda fazla tanınmayan bir figürdü.
Magyar’ın adı ilk kez 2024 yılında eski eşi Judit Varga’nın karıştığı bir siyasi skandalla gündeme geldi. Varga’nın adalet bakanlığı dönemine uzanan olayların ardından Cumhurbaşkanı Katalin Novak ve Varga istifa etmek zorunda kaldı. Bu gelişmeler, Magyar’ın siyasi sahneye çıkışını hızlandırdı.
Tisza ile siyasi çıkış
Aynı yıl siyasete aktif olarak giren Magyar, adını Macaristan’ın önemli nehirlerinden birinden alan Tisza Partisi’ni kurdu. Parti, Haziran 2024’teki Avrupa Parlamentosu seçimlerinde yüzde 30 oy alarak dikkat çekici bir başarı elde etti ve ülkenin en güçlü muhalefet hareketlerinden biri haline geldi.
Orban’dan farkı ne?
Peter Magyar da muhafazakâr bir çizgide siyaset yapmasına rağmen, Orban’dan farklı olarak Macaristan’ın Batı ile ilişkilerini güçlendirmeyi savunuyor. Avrupa Birliği ile gerilen ilişkilerin düzeltilmesini ve dondurulan AB fonlarının yeniden serbest bırakılmasını hedefliyor. Ayrıca Rusya’ya olan enerji bağımlılığını azaltmayı vaat ediyor.
Magyar, yaklaşan seçimleri “otokrasi ile Avrupa demokrasisi arasında bir referandum” olarak nitelendiriyor. Kampanyasında sağlık sistemi, ulaşım sorunları ve yolsuzluk gibi halkın günlük yaşamını etkileyen konulara odaklanıyor.
Ukrayna ve dış politika
Magyar, Ukrayna’nın gelecekte Avrupa Birliği’ne katılmasına prensipte karşı çıkmıyor ancak hızlı üyelik sürecine mesafeli yaklaşıyor. Orban gibi Ukrayna’ya silah gönderilmesine karşı çıkan Magyar, buna rağmen Kiev yönetimine yönelik sert söylemlerden kaçınıyor.
Göç ve toplumsal politikalar
Göç konusunda Magyar’ın çizgisi, büyük ölçüde Orban’a benziyor. Düzensiz göçü engellemek için inşa edilen sınır çitinin korunmasını savunan Magyar, misafir işçi programını sona erdirmeyi planlıyor. Bu yaklaşım, göç politikalarında daha da sert bir döneme işaret ediyor.
LGBTİ+ hakları konusundaki tutumu ise net değil. Magyar, yasa önünde eşitliği desteklediğini ifade ederken, bu alanda nasıl bir politika izleyeceği belirsizliğini koruyor.
Kritik seçim
Pazar günü yapılacak seçimler, Macaristan’da 16 yıllık Orban döneminin sona erip ermeyeceğini belirleyecek. Peter Magyar’ın yükselişi, sadece ülke içinde değil, Avrupa genelinde de siyasi dengeleri etkileyebilecek bir gelişme olarak görülüyor.
