ABD ile İran arasında aylardır süren askeri gerilim, Ürdün’deki ABD askeri üssüne düzenlenen ölümcül saldırının ardından yeni ve tehlikeli bir aşamaya ulaştı. 18 Temmuz Cuma günü gerçekleşen saldırıda iki ABD askeri hayatını kaybederken, bir askerin ise kayıp olduğu, çok sayıda askerin de yaralandığı bildirildi. Bu olay, mart ayından bu yana İran kaynaklı saldırılarda yaşanan ilk ABD askeri can kaybı olarak kayıtlara geçti.
Saldırının ardından ABD Başkanı Donald Trump’ın talimatıyla Amerikan ordusu, İran’a yönelik hava operasyonlarını üst üste sekizinci gece de sürdürdü. ABD Savunma Bakanlığı, operasyonlarda İran Devrim Muhafızları’na bağlı unsurların yanı sıra kıyı gözetleme ve hava savunma sistemleri, deniz kuvvetlerine ait kapasite ile füze ve insansız hava aracı depolarının hedef alındığını açıkladı. Washington yönetimi, saldırıların İran’ın askeri kapasitesini zayıflatmayı ve Hürmüz Boğazı’ndaki ticari deniz taşımacılığına yönelik tehditleri azaltmayı amaçladığını belirtti.
İran’dan Sert Tepki ve Yeni Saldırı İddiaları
İran yönetimi ise ABD’nin operasyonlarına sert tepki gösterdi. İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney, ABD Başkanı Trump’ın attığı imzaların “tamamen değersiz ve güvenilirlikten yoksun” olduğunu savunarak, saldırıların devam etmesi halinde ABD’nin “unutulmayacak dersler alacağını” söyledi.
Tahran ayrıca karşı saldırılar düzenlediğini öne sürdü. İran Silahlı Kuvvetleri, Kuveyt’teki Camp Udairi ve Ali Al Salem Hava Üssü dahil bazı ABD askeri tesislerinin kamikaze insansız hava araçlarıyla hedef alındığını duyurdu. İran kaynakları ayrıca Kuveyt’teki petrol tesisleri ile Körfez bölgesindeki elektrik ve su altyapısına yönelik saldırılar gerçekleştirildiğini iddia etti.
Gerilimi daha da artıran gelişmelerden biri ise İran’ın stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nı deniz trafiğine kapattığını açıklaması oldu. Küresel petrol sevkiyatının önemli bölümünün geçtiği boğazdaki gelişmelerin ardından uluslararası piyasalarda petrol fiyatlarında yükseliş yaşandı.
İnsani Kayıplar Artıyor, Diplomasi Çıkmazda
Çatışmaların insani boyutu da giderek ağırlaşıyor. İran Sağlık Bakanlığı, 27 Haziran’dan bu yana ABD saldırılarında en az 50 kişinin hayatını kaybettiğini, 500’den fazla kişinin ise yaralandığını açıkladı. Yetkililer, ölen ve yaralananlar arasında kadınlar ile çocukların da bulunduğunu bildirdi.
Öte yandan taraflar arasında yaklaşık bir ay önce imzalanan geçici ateşkes ve savaşın sona erdirilmesine yönelik anlaşmanın İran tarafından askıya alındığı belirtilirken, diplomatik girişimlerin de durma noktasına geldiği ifade ediliyor.
Bölgede ABD askeri üslerine ev sahipliği yapan Kuveyt, Bahreyn ve Ürdün gibi ülkelerin de çatışmaların doğrudan etkisi altına girdiği değerlendiriliyor. Birleşik Arap Emirlikleri ise taraflara acil gerilim azaltma çağrısında bulunarak sivil altyapıya yönelik saldırıları kınadı.
Uzmanlar, karşılıklı askeri operasyonların devam etmesi halinde Orta Doğu’da daha geniş çaplı bir bölgesel çatışma riskinin giderek arttığı uyarısında bulunuyor.
