Ana içeriğe geç

eura24.com - Avrupa'dan haberler ve köşe yazıları. Tarafsız, güçlü, dinamik: yazarlarımızdan en güncel yazılar, Almanya ve Avrupa gündemi, Türk dünyası, kültür, sanat ve yaşam.

Dr. Seyfullah TÜRKSOY
Dr. Seyfullah TÜRKSOYKöşe Yazarı

AZERBAYCAN VE ÖZBEKİSTAN ARASINDA 10 MİLYAR DOLARLIK YATIRIM VİZYONU

Azerbaycan ile Özbekistan arasındaki tarihî kardeşlik, milyarlarca dolarlık yatırımlarla yeni bir boyut kazanıyor.

AZERBAYCAN VE ÖZBEKİSTAN ARASINDA 10 MİLYAR DOLARLIK YATIRIM VİZYONU

Azerbaycan ile Özbekistan arasındaki tarihî kardeşlik, milyarlarca dolarlık yatırımlarla yeni bir boyut kazanıyor. Enerjiden turizme, sanayiden bankacılığa, tarımdan eğitime kadar pek çok alanda gerçekleştirilen ortak projeler, Türk dünyasının ekonomik bütünleşmesine önemli katkılar sağlıyor. Kazakistan ve Türkiye’deki başarılı diplomatik çalışmalarıyla tanınan Azerbaycan’ın Taşkent Büyükelçisi Dr. Reşad Memmedov ise bu yeni dönemin önemli diplomatik aktörlerinden biri olarak dikkat çekiyor.

TAŞKENT’TE ANLAMLI BİR BULUŞMA
Geçtiğimiz günlerde gerçekleştirdiğim Taşkent ziyaretim sırasında, Azerbaycan Cumhuriyeti’nin Özbekistan Büyükelçisi, değerli Dr. Reşad Memmedov’u ziyaret ettim.

Kazakistan ve Türkiye’deki diplomatik görevlerinden yakından tanıdığım tecrübeli Büyükelçi ile Türk dünyasının geleceği, Azerbaycan-Özbekistan ilişkileri ve iki ülke arasında hızla gelişen ekonomik iş birliği üzerine kapsamlı bir görüşme gerçekleştirdik.

Büyükelçi Memmedov, Özbekistan’ı “Orta Asya’nın parlayan yıldızı” olarak nitelendirirken, Azerbaycan’ın kardeş ülkedeki yatırımlarının giderek büyüdüğünü anlattı.

Görüşmemizde özellikle dikkatimi çeken açıklaması, Azerbaycan’ın Özbekistan’da yaklaşık 10 milyar dolarlık yatırım gerçekleştirmeyi hedeflediği yönündeydi.

Bu rakam, henüz tamamlanmış yatırımların toplamını değil, planlanan ve geliştirilmekte olan projeleri de kapsayan büyük bir ekonomik vizyonu ifade ediyor.

Aslında bugün Bakü ile Taşkent arasında yaşanan gelişmeler, sıradan bir ekonomik yakınlaşmanın çok ötesinde anlam taşıyor.

Hazar Denizi’nin iki yakasındaki kardeş ülkeler, ortak tarihlerini ve kültürel bağlarını güçlü bir ekonomik ortaklığa dönüştürüyor.

REŞAD MEMMEDOV: KARABAĞ CEPHESİNDEN DİPLOMASİYE
Dr. Reşad Memmedov’un hayat hikâyesi, Azerbaycan’ın bağımsızlık mücadelesiyle iç içe geçmiş dikkat çekici bir başarı hikâyesidir.

1973 yılında Gence’de dünyaya gelen Memmedov, Bakü Devlet Üniversitesi Hukuk Fakültesinde eğitim gördü. Rusya Plehanov Ekonomi Akademisinde yüksek lisans, Kazakistan’daki El-Farabi Millî Üniversitesinde doktora yaptı.

Onun hayatındaki önemli ayrıntılardan biri, Birinci Karabağ Savaşı gazisi olmasıdır.

Azerbaycan’ın bağımsızlığının ilk yıllarında cephede görev yapan Memmedov, daha sonra ülkesini uluslararası diplomasi alanında temsil etmeye başladı.

2000 yılında Dışişleri Bakanlığında göreve başladı. Moskova Büyükelçiliğinde çalıştı. Kazakistan’ın Aktau şehrinde başkonsolosluk yaptı.

2015-2021 yıllarında Azerbaycan’ın Kazakistan Büyükelçisi, 2021-2026 yıllarında Türkiye Büyükelçisi olarak görev üstlendi.

Temmuz 2026’da ise Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından Özbekistan Büyükelçiliğine atandı.

KAZAKİSTAN’DA SOMUT PROJELERLE TAÇLANAN DİPLOMASİ
Reşad Memmedov’un diplomatik kariyerinde Kazakistan’ın özel bir yeri bulunuyor.

Yaklaşık 13 yıl boyunca bu ülkede farklı diplomatik görevler üstlenen Memmedov, Azerbaycan-Kazakistan ilişkilerinin gelişmesine önemli katkılarda bulundu.

Görev yaptığı dönemde iki ülke arasında Hazar Denizi’nin altından fiber optik iletişim hattı kurulmasına yönelik anlaşma, Aktau Limanı Özel Ekonomik Bölgesi’nde Azersun lojistik merkezi, transformatör fabrikası ve Mangistau bölgesinde polietilen boru üretim tesisi gibi önemli projeler gündeme geldi.

Bu projeler, ekonomik diplomasinin somut sonuçları bakımından dikkat çekiciydi.

Kazakistan yönetimi, Memmedov’un iki ülke arasındaki ilişkilerin geliştirilmesine yaptığı katkıları takdir ederek kendisini Dostluk Nişanı ile ödüllendirdi.

Bu devlet nişanı, onun diplomatik çalışmalarının uluslararası düzeyde gördüğü takdirin önemli bir göstergesidir.

ANKARA’DA KARDEŞLİK VE DAYANIŞMA DİPLOMASİSİ
Memmedov’un Türkiye Büyükelçiliği dönemi de son derece önemli gelişmelere sahne oldu.

Türkiye ile Azerbaycan arasındaki siyasi, askerî, ekonomik ve kültürel ilişkilerin güçlendiği bu dönemde, Büyükelçi Memmedov iki kardeş ülke arasındaki diplomatik temasların geliştirilmesine katkıda bulundu.

Özellikle 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından Azerbaycan’ın Türkiye’ye gösterdiği büyük dayanışma sırasında önemli sorumluluklar üstlendi.

Deprem bölgesine gönderilen yardımların koordinasyonu, Azerbaycan vatandaşlarının tahliyesi ve ilgili kurumlar arasındaki iletişimin sağlanması çalışmalarında aktif rol aldı.

2025 yılında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından kendisine ödül takdim edilmesi, bu dayanışmanın anlamlı bir göstergesi oldu.

Memmedov, Ankara’daki görevi sırasında üniversitelerde düzenlenen konferanslara katılarak Karabağ Zaferi’ni, Azerbaycan’ın bağımsızlık mücadelesini ve Türk dünyasının ortak geleceğini anlattı.

Çünkü gerçek diplomasi, yalnızca devletler arasında resmî ilişkiler yürütmek değil, milletler arasında gönül köprüleri kurabilmektir.

AZERBAYCAN VE ÖZBEKİSTAN ARASINDA TARİHÎ DÖNEM
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev arasındaki güçlü siyasi diyalog, iki kardeş ülkenin ilişkilerine büyük bir ivme kazandırdı.

23 Ağustos 2026 tarihinde Taşkent’te gerçekleştirilen üçüncü Yüksek Devletlerarası Konsey toplantısında imzalanan Ebedî Dostluk Antlaşması, bu yakınlaşmanın tarihî dönüm noktalarından biri oldu.

İki ülke arasındaki ilişkiler artık yalnızca kültürel ve diplomatik iş birliğiyle sınırlı değil.

Enerji, sanayi, ulaştırma, turizm, bankacılık, tarım ve eğitim alanlarında büyük ölçekli yatırımlar gerçekleştiriliyor.

500 MİLYON DOLARLIK ORTAK YATIRIM ŞİRKETİ
Ekonomik iş birliğinin en önemli adımlarından biri, 500 milyon dolar sermaye büyüklüğüyle oluşturulan Azerbaycan-Özbekistan Yatırım Şirketi oldu.

Temmuz 2026 itibarıyla şirketin yatırım portföyünde toplam değeri 651 milyon doları bulan dokuz proje bulunuyordu.

Bu projelerin bir kısmına finansman sağlanırken diğerleri yatırım ve uygulama aşamasına geçti.

Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Ağustos 2026’da yaptığı açıklamada yalnızca Özbekistan’ın turizm sektöründe 5 milyar dolarlık yatırım planlandığını duyurdu.

Böylece iki ülke arasındaki ekonomik ortaklık, başlangıçta öngörülen yatırım fonunun çok ötesine geçen bir büyüklüğe ulaştı.

AZERBAYCAN’IN ÖZBEKİSTAN’DAKİ DEV PROJELERİ
23 Ağustos 2026 tarihinde Cumhurbaşkanları Aliyev ve Mirziyoyev’in katılımıyla gerçekleştirilen törende, Azerbaycan sermayesiyle Özbekistan’da hayata geçirilen ve temelleri atılan önemli projeler tanıtıldı.

Bu projeler arasında şunlar bulunuyor:

1. Sea Breeze Uzbekistan: Agalarov Development tarafından geliştirilen büyük ölçekli turizm, konut ve rekreasyon projesi.

2. Baku City: TuranAZ tarafından geliştirilen modern konut ve yaşam alanları projesi.

3. SOCAR enerji yatırımları: Azerbaycan devlet enerji şirketi SOCAR tarafından kurulması planlanan beş yeni akaryakıt istasyonu.

4. Davr Bank: Azerbaycan sermayesinin Özbekistan bankacılık sektöründeki faaliyetlerini güçlendiren finans yatırımı.

5. Matanat-A: İnşaat sektörüne yönelik alçı üretim tesisi.

6. Landau Eğitim Kurumları: Bilim, teknoloji, mühendislik, sanat ve matematik alanlarında eğitim verecek iki modern STEAM okulu.

7. Sur Gold and Silver Project: Gümüş cevheri işleme ve zenginleştirme tesisi.

8. Gold Fresh Fruits: Modern meyve bahçeleri ve tarımsal üretim yatırımları.

Bu projelerden Davr Bank, Matanat-A tesisi ve Landau okullarının açılışları gerçekleştirilirken diğer yatırımların temelleri atıldı.

Projelerin bir kısmı hâlen geliştirme ve uygulama aşamasında bulunuyor.

Azerbaycan’ın enerji alanındaki uluslararası tecrübesi de Özbekistan için önemli fırsatlar sunuyor.

SOCAR ile Özbekneftegaz arasındaki ortak girişimler, petrokimya ve enerji teknolojileri alanında iş birliğini güçlendiriyor.

Ayrıca Azerbaycan, Kazakistan ve Özbekistan arasında geliştirilen yeşil enerji koridoru, Hazar üzerinden enerji taşımacılığının geleceği açısından stratejik önem taşıyor. 


ÖZBEKİSTAN’DAN KARABAĞ’A UZANAN VEFA KÖPRÜSÜ
Azerbaycan’ın Özbekistan’daki yatırımları kadar, Özbekistan’ın Karabağ’da gerçekleştirdiği projeler de iki ülke arasındaki kardeşliğin en anlamlı örneklerini oluşturuyor.

FUZULİ’DE MİRZA ULUĞ BEY OKULU
Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev’in girişimiyle Karabağ’ın Fuzuli şehrinde 960 öğrenci kapasiteli modern bir okul inşa edildi.

23 Ağustos 2023 tarihinde iki ülke cumhurbaşkanının katılımıyla açılan Mirza Uluğ Bey Okulu, Özbekistan halkının Azerbaycan’a duyduğu kardeşlik ve dayanışmanın kalıcı sembollerinden biri oldu.

Bu okulun anlamı, sıradan bir eğitim yatırımının çok ötesindedir.

Çünkü Karabağ’da yükselen her okul, her fabrika ve her yeni yerleşim yeri, bölgenin yeniden hayat bulmasına katkıda bulunuyor.

HANKENDİ’DE ORTAK TEKSTİL FABRİKASI
Özbekistan’ın Karabağ’daki önemli yatırımlarından biri de Hankendi’de kurulan ortak tekstil fabrikasıdır.

Yaklaşık 6,2 milyon dolarlık yatırımla hayata geçirilen fabrikanın tam kapasiteyle 800 kişiye istihdam sağlaması ve yılda 3 ila 5 milyon adet tekstil ürünü üretmesi hedefleniyor.

Cumhurbaşkanları Aliyev ve Mirziyoyev, Temmuz 2025’te fabrikayı birlikte ziyaret ederek çalışmalar hakkında bilgi aldı.

Bu yatırım, Karabağ’ın yalnızca fiziki olarak yeniden inşa edilmesine değil, ekonomik hayatının canlandırılmasına da katkıda bulunuyor.

Gerçek kardeşlik, yalnızca güzel günlerde birbirini alkışlamak değil, zor günlerde birbirinin yaralarını sarabilmektir.

Özbekistan’ın Karabağ’daki yatırımları, işte bu kardeşlik anlayışının somut eserleridir.

TİCARETTE HEDEF 1 MİLYAR DOLAR
Azerbaycan ile Özbekistan arasındaki ticaret hacmi de istikrarlı biçimde büyüyor.

Özbekistan’ın resmî verilerine göre iki ülke arasındaki ticaret hacmi 2025 yılında 307,3 milyon dolara ulaştı.

2026 yılının ilk altı ayında ise ticaret hacmi 170,3 milyon dolar olarak gerçekleşti.

İki ülke, karşılıklı ticaret hacmini 2030 yılına kadar 1 milyar dolara yükseltmeyi hedefliyor.

Özbekistan’da faaliyet gösteren Azerbaycan sermayeli işletmelerin sayısının 280’e ulaşması da ekonomik ilişkilerin gelişimini ortaya koyuyor.

Bütün bu gelişmeler, Türk dünyasının ekonomik bütünleşmesi açısından büyük önem taşıyor.

HAZAR DENİZİ ARTIK BİR ENGEL DEĞİL, EKONOMİK KÖPRÜ
Azerbaycan ile Özbekistan arasındaki ekonomik ortaklığın en önemli boyutlarından biri de ulaştırma ve lojistik alanında ortaya çıkıyor.

Özbekistan, Orta Asya’nın önemli üretim ve ticaret merkezlerinden biri.

Azerbaycan ise Hazar Denizi üzerinden Türkiye ve Avrupa’ya uzanan stratejik ulaştırma güzergâhının merkezinde bulunuyor.

Bu iki ülkenin ekonomik potansiyelinin birleşmesi, Orta Koridor olarak bilinen Trans-Hazar ulaşım güzergâhının güçlenmesine önemli katkılar sağlayabilir.

Demiryolları, limanlar, lojistik merkezleri ve enerji nakil hatları üzerinden gelişen iş birliği, yalnızca Azerbaycan ve Özbekistan’a değil, Türkiye, Kazakistan ve diğer Türk devletlerine de yeni fırsatlar sunuyor.

Hazar Denizi, artık Türk dünyasını ayıran bir coğrafya değil, ortak ekonomik geleceğini birleştiren stratejik bir köprü hâline geliyor.

REŞAD MEMMEDOV’UN TAŞKENT’TEKİ YENİ MİSYONU
Dr. Reşad Memmedov’un Özbekistan Büyükelçiliğine atanması, diplomatik kariyerinde yeni bir dönemin başlangıcını oluşturuyor.

Kazakistan’da uzun yıllar görev yapması, Orta Asya’nın siyasi, ekonomik ve kültürel yapısını yakından tanımasını sağladı.

Türkiye’deki büyükelçilik dönemi ise ona Türk dünyasının en önemli merkezlerinden biriyle ilişkileri yönetme konusunda değerli tecrübeler kazandırdı.

Şimdi bütün bu birikimini Taşkent’te değerlendiriyor.

Nitekim göreve başlamasının ardından Özbekistan Yatırım, Sanayi ve Ticaret Bakanı Laziz Kudratov ile görüşerek ticaret hacminin artırılması ve ortak yatırım projelerinin geliştirilmesi konularını ele aldı.

Özbekistan Turizm Komitesi Başkanı Abdulaziz Akkulov ile gerçekleştirdiği görüşmede ise iki ülke arasındaki turizm iş birliğinin geliştirilmesi üzerinde durdu.

Bütün bunlar, Memmedov’un yeni görevine ekonomik diplomasiye ağırlık veren bir anlayışla başladığını gösteriyor.

Elbette iki ülke arasındaki büyük ölçekli ekonomik projeler, öncelikle Cumhurbaşkanları İlham Aliyev ve Şevket Mirziyoyev’in güçlü siyasi iradelerinin eseridir.

Ancak bu iradenin sahaya yansıtılmasında, devlet kurumları ve iş dünyası arasında koordinasyon sağlanmasında, diplomatik temsilciliklerin önemli sorumlulukları bulunuyor.

Reşad Memmedov’un Kazakistan ve Türkiye’deki tecrübelerinin, Azerbaycan-Özbekistan ilişkilerine de değerli katkılar sağlayacağına inanıyorum.

TÜRK DÜNYASININ GELECEĞİ ORTAK EKONOMİK GÜÇTEN GEÇİYOR
Taşkent ziyaretim sırasında bir kez daha gördüm ki Özbekistan, büyük bir ekonomik dönüşüm yaşıyor.

Genç nüfusu, üretim kapasitesi, tarımsal zenginliği, tarihî şehirleri ve uluslararası yatırımlara yönelik açılımıyla Orta Asya’nın yükselen ekonomik güçlerinden biri hâline geliyor.

Azerbaycan ise enerji kaynakları, yatırım kapasitesi ve stratejik coğrafi konumuyla bu gelişen ekonomik yapının önemli ortaklarından biri.

Bugün iki kardeş ülke arasında yaşanan gelişmeler, Türk dünyasının geleceği açısından da önemli mesajlar taşıyor.

Artık yalnızca ortak tarihimizi konuşmakla yetinemeyiz. Ortak geleceğimizi de inşa etmek zorundayız.

Türk dünyasının gerçek anlamda güçlenebilmesi için ekonomik iş birliğinin geliştirilmesi, ortak sanayi tesislerinin kurulması, ticaretin artırılması, bilim ve teknoloji alanlarında birlikte hareket edilmesi gerekiyor.

Bakü’de geliştirilen bir yatırım projesi, Taşkent’te kurulan bir fabrika, Fuzuli’de açılan bir okul veya Hankendi’de üretime başlayan bir tesis, bu büyük hedefin somut adımlarıdır.

Bütün bu gelişmeler bize önemli bir gerçeği gösteriyor:

Türk dünyasının gücü yalnızca ortak geçmişinden değil, ortak geleceğini inşa etme iradesinden doğacaktır.

Taşkent’te değerli dostum Büyükelçi Dr. Reşad Memmedov ile gerçekleştirdiğimiz görüşmeden ayrılırken, Türk dünyasının geleceğine ilişkin umutlarımın daha da güçlendiğini hissettim.

Çünkü artık kardeşlik yalnızca sözlerde kalmıyor; fabrikalara, okullara, enerji tesislerine, ticaret yollarına ve milyarlarca dolarlık yatırımlara dönüşüyor.

Bakü’nün gücü Taşkent’in, Taşkent’in kalkınması Bakü’nün kazancıdır. Ankara’dan Astana’ya, Bakü’den Taşkent’e uzanan bu kardeşlik köprüsü, Türk dünyasının ortak geleceğinin en önemli teminatlarından biridir.

Okur görüşleri
0 yorum
Yorum yaz
Yorumlar yayın ilkelerine göre incelenir.
Yorumları göster0 yorum
Henüz yorum yapılmamış. İlk Yorumu Siz Yapın