Zabderfilio’yu duymamışsınızdır. Onu ormanda kimse duymadı zaten. Bildiğimiz tüm canlılar da yabancı ona. Zürafalar, kaplanlar, filler, kaplumbağalar, hatta emu kuşları bile şaşkın. Kim bu Zabderfilio? Hiçbir kitapta adı yazmıyor. Nasıl tanımlayacağız bu Zabderfilio’yu? Et mi yer, ot mu? Zararlı mı, dost mu?
Bilinmeyenle karşılaşınca sahip olduğumuz tüm yargılarla yüzleşiriz. Beynimiz böyle. İlla ki bir kalıba sokacak karşısındakini. Belirsizlik derhal giderilmeli. Bunu en kısa yoldan yapmalı. Bugüne kadar öğrendiklerimizden bir kalıp seçip hemen yapıştırmalı mı? Yoksa merak duygumuzun izinden gidip soruşturmalı mı? Merakla çıkılan yollar uzun. Beyin eğer onu durdurmazsak, eğitmezsek, yaratılış gereği kısa yolu seçecek.
Çocuklarla çalışırken Zabderfilio’nun hikayesini ‘farklılıklara saygı duymak’ başlığı altında işliyorum. Bu metaforik hikâye; akran zorbalığıyla mücadele, çatışma yönetimi ve empati geliştirme amacıyla okullarda veya sosyal sorumluluk projelerinde sıklıkla kullanılıyor.
Hikâye kısaca şöyle: Zabderfilio arkadaş arar, ama kimse onunla arkadaş olmak istemez... Çünkü çok tuhaf bir görünüşü vardır. Daha önce gördükleri hiçbir hayvana benzemez. Zabderfilio diğer hayvanlarla tek tek tanışır. Tanıştığı hayvanların hepsi Zabderfilio’yu çok tuhaf bulur.
Çocukları çok etkiliyor bu çalışma. Çünkü hepsi bazen Zabderfilio. Toplumun sosyalleşme için dayattığı kurallar biricik yaratılışları ile örtüşmediğinde onlar da Zabderfilio’ya dönüşüyorlar. Bu sebeple Zabderfilio’nun başına gelenleri kukla oyunu ile oynatırken bazen ona zorbalık yapan rolleri seçiyorlar, bazen Zabderfilio’yu. Artık o an bu konunun hangi yanına düşmek isterse gönülleri. Ama iki rol de aynı deneyimin hikayesi. Farklı olmanın sancısı.
Hikâye şöyle sonlanır: Bir süre sonra sahneye aniden bir avcı çıkar. Avlanmaktadır. Avcı, önüne çıkan her hayvanı yakalamak ister, hayvanlar da bağırarak kaçarlar ve yardım isterler.
Zabderfilio, diğerlerinden farklı olan tüm özelliklerini kullanarak avcıyı korkutup kaçırır. Bu kahramanlık gösterisinin ardından hayvanlar ona yaklaşırlar ve önceki kabalıklarından dolayı özür dilerler. Hepsi onunla arkadaş olmak ister ve Zabderfilio da bunu memnuniyetle kabul eder.
Çocuklara çıkan bu ders belki bugün biz yetişkinlere de bir şey hatırlatır. Zabderfilio kuşkusuz komik görünüşlü, farklı bir yaratıktı. Ancak, bu özellikleri ile arkadaşlarına yardımcı olabildi. Bir dahaki sefer size farklı gelen biriyle karşılaşırsanız umarım aklınıza Zabderfilio gelir. Karşılaştığınız bu kişi hiç aklınıza gelmeyecek yeteneklere sahip, iyi bir arkadaş olabilir.
