BRÜKSEL — Avrupa Birliği’nde ambalaj ve ambalaj atıklarına ilişkin yeni dönem başladı. 12 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlüğe giren Avrupa Birliği Ambalaj ve Ambalaj Atığı Tüzüğü (PPWR), önceki düzenlemenin yerini alarak 27 üye ülkede daha uyumlu ve kapsamlı kurallar getiriyor.
Yeni düzenlemenin temel hedefleri arasında ambalaj atıklarının azaltılması, geri dönüşüm oranlarının artırılması ve çevre açısından risk taşıyan maddelerin kullanımının sınırlandırılması bulunuyor.
Gıda ambalajlarında PFAS ve ağır metal sınırı
PPWR kapsamında ambalajların, insan sağlığı ve çevre açısından endişe yaratan maddelerin kullanımını mümkün olduğunca azaltacak şekilde tasarlanması öngörülüyor.
Özellikle gıda ile temas eden ambalajlarda, kamuoyunda “sonsuz kimyasallar” olarak bilinen PFAS maddelerine yönelik daha sıkı sınırlar uygulanıyor. Kurşun ve kadmiyum gibi ağır metaller de düzenlemenin kapsamındaki önemli maddeler arasında yer alıyor.
2030 hedefi: Daha az atık, daha fazla geri dönüşüm
Avrupa Yeşil Mutabakatı’nın önemli unsurlarından biri olarak görülen PPWR ile AB, ambalaj sektöründe döngüsel ekonomiyi hızlandırmayı amaçlıyor.
Düzenlemeye göre 2030 yılına kadar AB pazarındaki tüm ambalajların geri dönüştürülebilir olması hedefleniyor. Plastik ambalajlarda ise belirli oranlarda geri dönüştürülmüş hammadde kullanılması öngörülüyor.
Üye ülkelerin ayrıca kişi başına düşen ambalaj atığı miktarını 2030 yılına kadar 2018 seviyesine kıyasla yüzde 5 azaltması gerekiyor.
Tek kullanımlık bazı ambalajlar da yeni dönemde kısıtlanacak. Küçük ketçap ve benzeri sos paketleri ile otellerde kullanılan küçük şampuan şişeleri gibi belirli ürünlerin 2030’dan itibaren yasaklanması planlanıyor.
Kargo ve e-ticaret sektörünü de yakından ilgilendiren düzenlemeler kapsamında, gönderi ambalajlarında gereksiz boşluk kullanımına yönelik sınırlamalar getiriliyor. Tek kullanımlık içecek kapları için depozito sistemlerinin ise 2029 yılına kadar AB genelinde zorunlu hale getirilmesi öngörülüyor.
Küçük işletmeler endişeli
Çevresel hedeflerine rağmen yeni düzenleme, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler açısından tartışmaları da beraberinde getiriyor.
Sektör temsilcileri, yeni kayıt, raporlama ve belgelendirme yükümlülüklerinin işletmeler üzerinde ciddi bir bürokratik yük oluşturabileceği uyarısında bulunuyor. Sınır ötesi e-ticaret yapan şirketlerin her AB ülkesinde ayrı kayıt işlemleri ve maliyetlerle karşılaşması, özellikle küçük işletmeler açısından önemli bir sorun olarak değerlendiriliyor.
AB Komisyonu’nun düzenlemenin yürürlüğe girmesinden kısa süre önce güncellediği soru-cevap belgelerinin de bazı sektörlerde hukuki belirsizlikleri tamamen ortadan kaldırmadığı belirtiliyor.
Bazı sektör temsilcileri, henüz netleşmeyen hükümler için geçiş süresinin uzatılması veya geçici bir moratoryum uygulanması çağrısında bulunuyor.
Yeni düzenleme, Avrupa’da ambalaj sektörünün geleceğini önemli ölçüde değiştirmeye hazırlanırken, çevresel kazanımlar ile işletmelerin uyum maliyetleri arasındaki denge önümüzdeki dönemin en önemli tartışma başlıklarından biri olacak.
