Son zamanlarda sınıfta en çok duyduğum kelimelerden biri “Roblox”. Neredeyse her gün öğrencilerin bu oyundan bahsettiğini, fırsat buldukça sadece bu oyunu oynamak istediklerini ve oyundaki karakterleri, görevleri konuştuğunu görüyorum. Birbirlerine oyunda kullandıkları takma isimleri sorup duruyorlar. Çocukların ortak ilgi alanlarının olması elbette normal. Ancak bir oyunun bu kadar yoğun şekilde gündemlerinde olması, derslere odaklanmalarını zorlaştırması ve sürekli oynamak istemeleri beni düşündürüyor.
Üstelik konu sadece bağımlılık riski de değil. Avrupa ve Amerika gündeminde bu oyunun çocukları cinsel istismara açık hale getirdiği ile ilgili sayısız dava sürecinin var olduğu haberlerini okuduğumda yalnızca benim endişe duymadığımı da görmüş oldum.
ABD’de Louisiana Başsavcısı Lizz Murrill’in açıklamaları ve eyaletin Roblox’a açtığı dava, platformun reşit olmayanları yeterince koruyup korumadığı tartışmasını yeniden gündeme getirdi. Murrill, platformun çocuklar için riskli bir çevrimiçi ortam oluşturduğunu iddia ediyor. Elbette dava süreci devam ediyor ve nihai karar mahkemelere ait. Ancak bu tür iddialar bile ebeveynler olarak daha dikkatli olmamız gerektiğini gösteriyor.
Biraz araştırdım; çevrimiçi oynanan bir oyun olduğu için temel ortamda, kullanıcılar kaç yaşında olurlarsa olsunlar diğer herkesle de iletişime geçebilirlermiş. Bu demek oluyor ki; özel yazışmaları oradan oyun içerisinde yapabilecekleri gibi konuşmayı orada başlatıp, ardından diğer uygulamalarda iletişim kurmaya devam edebilirler.
Benim gözlemlerimle; çocuklar bu tarz hızlı ödül veren, sürekli ekranda kalmayı teşvik eden oyunlara çok kolay bağlanabiliyor. Zamanla dikkat süreleri kısalıyor, gerçek hayattaki sorumluluklar ikinci plana düşebiliyor. Metin, hikaye ezberi için verilen ödevlerin yapılması gecikiyor. Hafta başında rutin bir çalışma olarak yapılan “Haftasonu ne yaptınız?” sorusunun cevabı, öğrencilerin neredeyse tamamının haftasonunun bu ve benzeri oyun/ekran bağımlılığıyla geçirdiği şeklinde oluyor. Bazı öğrencilerin derste bile oyundaki dünyadan kopmakta zorlandığını görmek beni endişelendiriyor.
Amacım tek bir oyunu hedef göstermek değil; çocukların zihnini sürekli meşgul eden, onları ekran başında tutmaya odaklı içeriklere karşı temkinli olunması gerektiği. Naçizane, ailelere küçük bir önerim var: Çocuğunuzun ne oynadığını bilin, mümkünse birlikte deneyimleyin, süre sınırı koyun ve en önemlisi açık iletişim kurun. Çünkü çocuklarımızın dijital dünyası, artık gerçek hayatlarının ayrılmaz bir parçası.
Oyunlar eğlenceli olabilir, ama çocuklarımızın güvenliği, sağlıklı gelişimi ve gerçek dünyadaki mutluluğu her şeyden daha önemli.
