Beş İskandinav ülkesi, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu hakkında dikkat çekici bir ortak açıklamada bulundu. Danimarka, İsveç, Norveç, Finlandiya ve İzlanda yönetimleri, Netanyahu’nun hava sahalarını kullanması ya da ülkelerinden birine iniş yapması halinde tutuklanabileceğini duyurdu.
Bu gelişme, Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) tarafından Kasım 2024’te çıkarılan tutuklama kararının ardından geldi. Mahkeme, Netanyahu ile eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında, Gazze bağlantılı iddialar kapsamında savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar gerekçesiyle yakalama emri çıkarmıştı.
UCM’nin dayandığı Roma Statüsü uyarınca, anlaşmaya taraf olan ülkeler bu tür tutuklama kararlarını uygulamakla yükümlü. Halihazırda 125 ülkenin taraf olduğu statü, özellikle Avrupa ülkeleri açısından bağlayıcı nitelik taşıyor. Avrupa Birliği’nin eski dış politika yetkilisi Josep Borrell de daha önce yaptığı açıklamalarda, üye devletlerin bu yükümlülükleri “isteğe bağlı” olarak değerlendiremeyeceğini vurgulamıştı.
Netanyahu’nun yurt dışı seyahatleri ise bu kararın ardından daha yakından izlenmeye başladı. Her diplomatik ziyaret artık yalnızca siyasi değil, aynı zamanda hukuki açıdan da değerlendiriliyor. Uzmanlar, bu süreci “tarihi bir dönüm noktası” olarak nitelendirirken, bazı çevreler ise kararların pratikte uygulanmaması nedeniyle gelişmeleri “sembolik” olarak yorumluyor.
İskandinav ülkelerinin son çıkışı, uluslararası hukuk ile diplomasi arasındaki gerilimin önümüzdeki dönemde daha da artabileceğine işaret ediyor
